Belçika'da bir çalışanınız haber vermeden işe gelmezse o günler için ücret ödemezsiniz. Önce ona ulaşmaya çalışın, sonra açık bir süre veren iki yazılı ihtar gönderin. Yine de gelmezse, son süre dolduktan sonraki 3 iş günü içinde onu ağır kusur nedeniyle derhal işten çıkarabilirsiniz (ontslag om dringende reden).
Belçika'da işe gelmeyen işçi: gün gün eylem planı
Haber vermeden işe gelmeyen bir çalışan sizi zor durumda bırakır: hasta mı, başına bir şey mi geldi, yoksa artık gelmek mi istemiyor, bilemezsiniz. Neyi ne zaman yaptığınızı sonradan kanıtlayabilmek için sabit bir plana göre ilerleyin.
| Ne zaman | Ne yaparsınız? |
|---|---|
| 1. gün, sabah | Arayın, SMS ve e-posta gönderin. İş arkadaşlarına ve ekip şefine bir şey bilip bilmediklerini sorun. İzin istenip istenmediğini veya hastalık bildirilip bildirilmediğini kontrol edin. Her denemeyi saatiyle not edin. |
| 1. veya 2. gün | E-posta ve iadeli taahhütlü mektupla ilk ihtar: belirli bir tarihe kadar işe dönmesini veya devamsızlığının nedenini belgelemesini isteyin. |
| Birkaç gün sonra | Yanıt yoksa iadeli taahhütlü ikinci ve son ihtar: yeni bir tarih ve yanıt vermezse ne olacağı. |
| Son süreden sonra | 3 iş günü içinde karar verin. Ağır kusur nedeniyle feshi seçerseniz olguları aynı iadeli taahhütlü mektupta yazın. |
| Fesihten sonraki iş günü | Dimona OUT (çalışanın çıkışını RSZ'ye bildirme). |
| Bordro | Ücretsiz devamsızlık günleri, ardından son hesap ve sosyal belgeler. |
Burada iş günü, pazar günleri ve resmi tatiller dışındaki bütün günlerdir. Yani cumartesi de sayılır.
İşe gelmeyen ve ulaşılamayan işçiye iki ihtar
Çalışana ulaşamasanız bile ihtarları gönderirsiniz. Personel dosyanızdaki adresi kullanın ve her mektubu hem iadeli taahhütlü hem de e-postayla gönderin. Mektup geri gelirse zarfı açmadan saklayın: ulaşmaya çalıştığınızı kanıtlar.
Mazeretsiz devamsızlıkta ihtar (ingebrekestelling) iki işe yarar. Çalışana neler olduğunu açıklama fırsatı verir ve devamsızlığı kabul etmediğinizi açıkça gösterir. Hâkim sonradan tam olarak bu iki noktaya bakar.
Mektuplar Flaman Bölgesi'ndeki bir çalışana gittiği için Hollandaca olmalıdır. Aşağıda Hollandaca metni ve altında kısa Türkçe açıklamasını bulursunuz.
Eerste aanmaning
Betreft: uw afwezigheid sinds [datum]
Beste [naam],
U bent sinds [datum] niet op het werk verschenen en u hebt ons niet laten weten waarom. We hebben u op [datum en uur] tevergeefs proberen te bereiken.
We vragen u het werk te hervatten op [datum] of ons uiterlijk die dag een geldige verantwoording te bezorgen, bijvoorbeeld een medisch attest. Tot dan beschouwen wij uw afwezigheid als ongewettigd. Voor die dagen betalen wij geen loon.
Met vriendelijke groeten, [naam, functie, handtekening]
Türkçesi: Çalışana belirli bir tarihten beri işe gelmediğini ve nedenini bildirmediğini, ona ulaşmaya çalıştığınızı ama ulaşamadığınızı yazarsınız. Belirli bir tarihte işe dönmesini veya en geç o gün sağlık raporu gibi geçerli bir belge getirmesini istersiniz. O zamana kadar devamsızlığı mazeretsiz saydığınızı ve bu günler için ücret ödemediğinizi belirtirsiniz.
Tweede en laatste aanmaning
Betreft: ingebrekestelling, ongewettigde afwezigheid
Beste [naam],
Op [datum] stuurden wij u een eerste aanmaning. U hebt daarop niet gereageerd en u bent nog steeds zonder verantwoording afwezig.
Wij stellen u hierbij in gebreke. Hervat het werk uiterlijk op [datum] om [uur] of bezorg ons tegen dan een geldige verantwoording. Doet u dat niet, dan beschouwen wij uw blijvende afwezigheid als een dringende reden en beëindigen wij uw arbeidsovereenkomst zonder opzegging of vergoeding.
Met vriendelijke groeten, [naam, functie, handtekening]
İki ihtarı da Word ve PDF olarak indirin (Hollandaca ve Fransızca).
Türkçesi: İlk ihtarı hangi tarihte gönderdiğinizi, çalışanın yanıt vermediğini ve hâlâ mazeretsiz devamsız olduğunu yazarsınız. Bu mektupla onu resmen ihtar edersiniz: belirli bir tarih ve saatte işe dönmesi ya da o zamana kadar geçerli bir belge getirmesi gerekir. Aksi halde devamsızlığını ağır kusur sayacağınızı ve iş sözleşmesini ihbar süresi ve tazminat olmadan bitireceğinizi bildirirsiniz.
Her mektupta, iadeli taahhütlü gönderinin çalışana ulaşması için yeterli süre bırakın. Postacı gelmeden dolmuş bir süre size bir şey kazandırmaz.
Mazeretsiz devamsızlık mı, hastalık mı?
Hastalanan bir çalışan, mücbir sebep olmadıkça size hemen haber vermek zorundadır. Rapor getirmesi gerekmese bile bu kural geçerlidir. 1 Ocak 2026 tarihinden beri çalışan, bir takvim yılında 2 kez, hastalığın ilk günü için raporsuz işe gelmeyebilir; ama o sabah yine de haber vermelidir. 50'den az çalışanı olan şirketler, bu raporsuz günleri iş yönetmeliğinde (arbeidsreglement) kapsam dışı bırakabilir.
Mazeretsiz devamsızlıktan farkı, yani, haber verilip verilmemesindedir:
- Haber verdi ve hasta. Mazeretli devamsızlıktır. Garanti ücret ödersiniz. Rapor isterseniz, iş yönetmeliğinizde başka bir kural yoksa rapor 2 iş günü içinde size ulaşmalıdır.
- Haber vermedi, rapor sonradan geldi. Rapor çalışanın hasta olduğunu gösterir; ama size haber verdiği veya raporunu getirdiği günden önceki günler için garanti ücreti ödemeyi reddedebilirsiniz. Bu durumda ağır kusur nedeniyle fesih zorlaşır.
- Ne haber var, ne rapor, ne yanıt. Mazeretsiz devamsızlıktır. Yukarıdaki eylem planı bu durum içindir.
Mücbir sebep gerçekten olabilir: örneğin bir kazadan sonra hastaneye kaldırılma. Bu yüzden ilk ihtar her zaman bir suçlamayla değil, ne olduğunu soran bir soruyla başlar. Hastalık raporuyla ilgili kuralları işveren olarak hastalık raporu yazımızda okuyabilirsiniz.
Mazeretsiz devamsızlıkta ücret, Dimona ve yaptırımlar
Ücret. Mazeretsiz devamsızlık günleri için ücret ödemezsiniz. RSZ'ye (Belçika'nın sosyal güvenlik kurumu) üç ayda bir verdiğiniz DmfA bildiriminde bu günler, ücretsiz günler için kullanılan genel kod olan kod 30'a girer. Devamsızlığın hemen öncesinde veya sonrasında bir resmi tatil varsa dikkat edin: resmi tatilden önceki veya sonraki normal iş gününde mazeretsiz olarak gelmeyen çalışanın, o resmi tatil için ücret hakkı yoktur.
Dimona. Sözleşme sürdüğü sürece hiçbir şey değişmez. Devamsızlık işten ayrılma değildir, bu yüzden Dimona OUT yapılmaz. Dimona OUT'u ancak fesihten sonra, en geç fesihten sonraki iş gününde yaparsınız. Yeni bir çalışan ilk gününde gelmezse, Dimona bildirimini o takvim gününün sonuna kadar iptal edebilirsiniz. Bu yüzden Dimona yönetiminizin o gün hızlı davranması gerekir.
Yaptırımlar. Hemen işten çıkarmak istemiyorsanız, iş yönetmeliğiniz uyarı veya para cezası gibi yaptırımlar öngörebilir. Aynı gün verilen para cezaları toplamda günlük ücretin %20'sini aşamaz ve iş yönetmeliğinde yazılı olmalıdır. Yazılı bir uyarıyı nasıl hazırlayacağınızı çalışana uyarı verme yazımızda okuyabilirsiniz.
Belçika'da işe gelmeyen işçiyi ağır kusur nedeniyle derhal işten çıkarabilir misiniz?
İş mahkemeleri, nedeni belgelenmeyen devamsızlığı ağır kusur olarak kabul eder; yeter ki yeterince ciddi olsun ve siz bunu kanıtlayabilin. Tek günlük bir devamsızlık nadiren yeterlidir. Çalışan iki ihtardan sonra da gelmezse mahkemeler ağır kusuru çoğu zaman kabul eder.
Prosedür katıdır:
- Olguları kesin olarak öğrendikten sonraki 3 iş günü içinde işten çıkarırsınız. Devamsızlıkta bu an, uygulamada ihtarınızdaki son sürenin dolduğu andır. İş günlerini ertesi günden itibaren sayın.
- Olguları fesihten sonraki 3 iş günü içinde iadeli taahhütlü mektupla, icra memuru (gerechtsdeurwaarder) tebliğiyle veya imza karşılığı elden teslimle bildirirsiniz. Bunu doğrudan fesih mektubunda yapın.
- Olguları somut olarak anlatırsınız: hangi günden beri, hangi denemeler, hangi mektuplar, hangi süreler.
Emin değilseniz, ihbar süreli veya ihbar tazminatlı normal bir fesih her zaman mümkündür. Daha pahalıdır, ama ağır kusur gerekçesine itiraz edilmesi riski yoktur. Bütün koşulları ve örnekleri ağır kusur nedeniyle fesih rehberimizde bulabilirsiniz.
Business Centrum sizin için ne yapar?
Business Centrum, Acerta ile birlikte devamsızlığı bordronuza işler: ücretsiz günler, doğru DmfA kodu, resmi tatil kuralı ve zamanında Dimona OUT. Fesihten sonra son hesabı ve sosyal belgeleri hazırlarız. Gönderdiğiniz mektupları bize iletirseniz, işten çıkarmadan önce tarihlerin ve sürelerin doğru olup olmadığını kontrol ederiz. Devamsızlıkları izin ve devamsızlık hizmetimizle takip ediyoruz.