Belçika'da işveren olarak bir iş kazasını, kazanın ertesi gününden itibaren 8 gün içinde iş kazası sigortacınıza (arbeidsongevallenverzekeraar) bildirirsiniz. Kaza ağırsa önleme hizmetiniz (preventiedienst, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti) kazayı hemen inceler ve siz 10 gün içinde müfettişliğe ayrıntılı bir rapor gönderirsiniz. Hafif bir kazayı yalnızca ilk yardım kaydına yazarsınız.
Belçika'da işveren olarak iş kazası bildirimi: zaman çizelgesi
Şantiyede veya depoda olan bir kaza, süreleri hemen başlatır. Bu tablo neyi ne zaman yapacağınızı gösterir. 0. gün, kazanın olduğu gündür.
| Ne zaman | Ne yaparsınız? |
|---|---|
| 0. gün, hemen | İlk yardım yapılır, alan güvenli hale getirilir, tanıklar not edilir. Kaza ölümcülse veya kalıcı yaralanmaya yol açtıysa müfettişliğe hemen haber verirsiniz. |
| 0. gün, aynı gün | Kazanın hafif, normal veya ağır olup olmadığını değerlendirirsiniz. Çalışan o iş gününün ücretini tam alır. |
| 1. gün | Bildirim süresi başlar. İlk tespit tıbbi raporunu (medisch attest van eerste vaststelling) isteyin. |
| En geç 8. gün | İş kazası sigortacınıza bildirim yaparsınız. |
| En geç 10. gün | Kaza ağırsa İş Sağlığı ve Güvenliği Denetimi'ne (Toezicht op het Welzijn op het Werk) ayrıntılı rapor gönderirsiniz. |
| Sonrasında | İş göremezlik 4 gün veya daha uzun sürerse bir iş kazası fişi (arbeidsongevallensteekkaart) ya da eksiksiz doldurulmuş bir bildirim tutarsınız; bunu en az 10 yıl saklarsınız. |
Kanun iş gününden değil, günden söz eder. Bu yüzden takvim günü sayın; kaza cuma günü olduysa pazartesiyi beklemeyin.
Hafif kaza mı, normal iş kazası mı, ağır kaza mı?
Kazayı öğrenir öğrenmez ilk bir değerlendirme yaparsınız. Hangi yolu izleyeceğinizi bu belirler. Kazanın iş kazası olarak tanınıp tanınmayacağına daha sonra sigortacı karar verir.
| Tür | Ne zaman? | Ne yaparsınız? |
|---|---|---|
| Hafif kaza | İşyerindeki ilk yardım yetti, doktora gerek kalmadı, iş göremezlik veya ücret kaybı yok | İlk yardım kaydına yazarsınız, bildirim yapmazsınız |
| Normal iş kazası | Doktor gerekti ya da çalışan işe gelemiyor veya ücret kaybediyor | 8 gün içinde sigortacıya bildirirsiniz |
| Ağır iş kazası | Ölümcül kaza ya da yasal listedeki bir olay veya nesneyle bağlantılı kalıcı veya ağır geçici yaralanma | Sigortacıya bildirirsiniz, kaza hemen incelenir, 10 gün içinde ayrıntılı rapor gönderirsiniz |
İlk yardım kaydı (register voor eerste hulp) bir formalite değildir. Bildirim yapmama hakkı, ancak hafif kaza gerçekten kayda yazıldıysa geçerlidir: kazazedenin ve ilk yardımı yapan kişinin adı, yer, tarih ve saat, kazanın açıklaması, yapılan müdahalenin türü ve varsa tanıklar. Bu kayıt yoksa hafif bir kazayı da bildirmeniz gerekir.
İşe gidiş veya dönüş yolunda olan bir kaza da sigortacıya bildirilir. Ağır kazalarla ilgili ek kurallar için ise yalnızca işyerinde olan kazalar sayılır. Turundaki bir kamyon şoförü veya müşteriye giden bir teknisyen işinin başındadır, yani işyerindedir.
Belçika'da işveren olarak iş kazasını nasıl ve kime bildirirsiniz?
Kazayı kendi iş kazası sigortacınıza bildirirsiniz. Özel sektördeki her işverenin bir iş kazası sigortacısı olmak zorundadır. Üç yoldan birini seçersiniz:
- Sosyal güvenlik portalı, ASR Arbeidsongevallen uygulamasıyla. E-postayla bir kopya ve benzersiz bir numara alırsınız.
- Fedris'in (mesleki riskler federal ajansı) kâğıt bildirim formu; formu sigortacıya iletirsiniz.
- Sigortacınızın yazılımı veya web portalı.
Portaldaki uygulama 1 Ocak 2027 tarihinde kapanıyor; Fedris bunu eylül sonunda duyurdu. O tarihten itibaren her bildirim doğrudan sigortacıya yapılır: kâğıt üzerinde veya sigortacının kendi uygulamasıyla, gerekirse sigorta acenteniz ya da sosyal sekreterliğiniz (sociaal secretariaat, bordronuzu yürüten kurum) aracılığıyla. Bugün bildirimleri portaldan yapıyorsanız, yıl bitmeden sigortacınızda bir erişim ayarlayın. Yoksa ihtiyaç duyduğunuz gün aramaya başlarsınız.
Bildirim için şu bilgileri hazır tutun:
- çalışanın kimliği, görevi ve statüsü (mavi yakalı işçi (arbeider), beyaz yakalı çalışan (bediende), öğrenci, flexi-job);
- kazanın tarihi, saati ve tam yeri;
- çalışanın o sırada ne yaptığı, neyin ters gittiği ve hangi nesnenin veya makinenin işin içinde olduğu;
- yaralanmalar ve bir doktorun müdahale edip etmediği;
- tanıklar;
- çalışma saatleri ve ücret, böylece sigortacı ödeneği hesaplayabilir.
İlk tespit tıbbi raporunu elinize geçer geçmez gönderin, ama bildirim için onu beklemeyin. Çalışan, kazanın ertesi gününden itibaren sayılan 4 günden kısa bir iş göremezlikten sonra işe döndüyse, bazı durumlarda basitleştirilmiş bir bildirim yeterlidir.
Siz bildirim yapmazsanız çalışan kazayı sigortacınıza kendisi bildirebilir; Fedris ona bu konuda yardım eder. Çalışanın hakları korunur, risk ise sizde kalır.
İş kazası bildirim süresi: süreyi kaçırırsanız ne olur?
Süre, kazanın ertesi gününden itibaren 8 gündür. Kaza 6 Ekim 2026 salı günü olduysa 7 Ekim çarşamba 1. gündür ve kazayı en geç 14 Ekim çarşamba günü bildirirsiniz.
Süreyi kaçırdıysanız kazayı yine de en kısa sürede bildirin. Bildirim yükümlülüğü, kazadan sonraki 3 yıllık zamanaşımı süresi bitene kadar devam eder. Çalışanın veya sendikasının istemesini beklemeyin.
Hafif bir kazada, kayda yazıldığı sürece bir süre işlemez. Yaralanma sonradan kötüleşirse, örneğin iltihaplanan ve sonunda doktor gerektiren bir kesik, kötüleşmeyi öğrendiğiniz günden itibaren 8 gün içinde kazayı bildirirsiniz.
Para cezalarında bu yıl yapılan diğer değişiklikleri 2026'da Sosyal Ceza Kanunu haberimizde okuyabilirsiniz.
Ağır iş kazasında müfettişliğe ne bildirirsiniz?
Bir iş kazası, ölümcülse ya da şu iki koşul birlikte gerçekleşiyorsa ağırdır:
- Kaza, iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliğinin (codex over het welzijn op het werk) listelerindeki bir olay veya nesneyle doğrudan bağlantılıdır: yüksekten düşme; bir makinenin, forkliftin veya aracın kontrolünü kaybetme; çökme; yangın veya elektrik arızası; ya da kazaya karışan bir iskele, hendek, makine veya taşıma aracı gibi.
- Yaralanma kalıcıdır veya ağır geçici yaralanmalar listesinde yer alır: başka yaralanmaların yanında kırıklar, uzuv kopmaları, doku kaybıyla birlikte yaralar, ağır yanıklar, iç yaralanmalar, akut zehirlenme ve boğulma.
Emin değilseniz sosyal güvenlik portalındaki çevrimiçi testi kullanın. Bu test 1 Ocak 2027 tarihinden sonra da kullanılabilir.
Ağır bir kazada üç yükümlülük daha eklenir:
- Hemen inceleme. Yetkili önleme hizmetiniz kazayı hemen inceler. KOBİ'lerin çoğunda bu, dış önleme hizmetidir. Üyeliğin nasıl işlediğini Belçika'da iş sağlığı ve güvenliği dış hizmeti rehberimizde okuyabilirsiniz.
- Koruyucu önlemler. Raporu beklemeden, kazanın tekrarlanmasını önleyecek önlemleri hemen alırsınız: açıklığı kapatmak, makineyi durdurmak, koruma düzeneğini onarmak gibi.
- 10 takvim günü içinde ayrıntılı rapor (omstandig verslag). Önleme hizmetinin raporu yeri, koşulları ve nedenleri (maddi, organizasyonel ve üçüncü kişilerden kaynaklanan) açıklar ve öneriler içerir. Siz raporu alacağınız önlemlerle, süreleri belli bir eylem planıyla ve önleme ve koruma komitesinin görüşüyle tamamlarsınız; komite yoksa sendika temsilciliğinin ya da çalışanların görüşüyle. Raporu kendiniz imzalar ve müfettişliğe gönderirsiniz.
Kaza ölümcülse veya çalışanda kalıcı bir yaralanma bırakıyorsa İş Sağlığı ve Güvenliği Denetimi'ne ayrıca hemen haber verirsiniz. Adınızı ve şirket numaranızı, kazazedenin adını, tarihi ve yeri, olası sonuçları ve kısa bir açıklamayı bildirin. Mesai saatleri dışında bir nöbet hattı vardır: Hollandaca için 02 235 53 00, Fransızca için 02 235 55 44.
Ayrıntılı rapor zamanında hazır olmazsa, örneğin bir laboratuvar analizi hâlâ sürüyorsa, müfettişlik geçici bir raporu kabul edebilir. Hiçbir şey gelmezse veya eksik bir belge gelirse, kazadan sonraki 11. takvim gününden itibaren dışarıdan bir bilirkişi atayabilir. Bilirkişinin ücretini önce sigortacınız öder ve bu ücreti tamamen sizden geri isteyebilir.
Birden fazla yüklenicinin çalıştığı bir şantiyede, geçici bir işçide ya da işyerinizde dışarıdan bir firmanın yaptığı işlerde, ilgili bütün işverenler inceleme ve rapor için birlikte çalışır. Bu konudaki anlaşmaları yükleniciyle veya geçici iş ajansıyla yaptığınız sözleşmede önceden yazın.
İş kazasından sonra ücreti kim öder?
Kaza gününde o iş gününün ücretinin tamamını siz ödersiniz. Sonrası çalışanın statüsüne bağlıdır. Kıdem şartı yoktur: dün işe başlayan bir mavi yakalı işçi de bu ücreti alır.
| Dönem | Mavi yakalı işçi (arbeider) | Beyaz yakalı çalışan (bediende) |
|---|---|---|
| İlk 7 gün | Normal ücretin %100'ünü ödersiniz | Normal ücreti ödersiniz |
| Sonraki 23 takvim günü | Normal ücrete eşit bir avans ödersiniz | Normal ücreti ödersiniz |
| 30. günden sonra | Sigortacı çalışana doğrudan öder | Sigortacı çalışana doğrudan öder |
| Size geri ödenen | Ödeme yaptığınız döneme ait günlük ödenekler | Ödeme yaptığınız döneme ait günlük ödenekler |
Mavi yakalı işçide, kaza yüzünden yarıda kalan iş günü o haftanın ilk günü sayılır. Tıbbi masrafları sigortacı, RIZIV'in (sağlık sigortası kurumu) tarifesine göre öder.
Günlük ödenek (dagvergoeding), temel ücretin (basisloon) %90'ının 365'e bölünmesiyle bulunur ve kazanın ertesi gününden itibaren, hafta sonları dahil her takvim günü için ödenir. Temel ücret, kazadan önceki bir yılın ücretidir. 2026'da sigortacı yılda en fazla € 58.096,10 dikkate alır. Bu yüzden günlük ödenek en fazla € 143,25 olabilir.
İş dışında hastalanan çalışan için başka kurallar geçerlidir: bir kıdem şartı ve mavi yakalı işçilerde azalan yüzdeler. Bunları hastalıkta garanti ücret rehberimizde bulabilirsiniz. Bir iş kazasını normal hastalık gibi işlerseniz yanlış tutarı ödersiniz ve geri ödemeyi kaçırırsınız.
Mavi yakalı işçinin iş kazasında garanti ücret: hesap örneği
Mavi yakalı işçi olarak çalışan bir duvarcı, haftada beş gün çalışıyor ve iş günü başına brüt € 160 kazanıyor. 6 Ekim 2026 salı günü saat 10'da merdivenden düşüyor ve bileğini kırıyor. Doktoru onu 23 Ekim cuma dahil iş göremez sayıyor. 26 Ekim pazartesi işe dönüyor. Sigortacı temel ücretini yılda € 43.800 olarak belirliyor.
İşveren olarak ödedikleriniz:
| Dönem | İş günü | Tutar |
|---|---|---|
| 6-12 Ekim: kaza günü dahil ilk 7 gün | 5 | 5 x € 160 = € 800 |
| 13-23 Ekim: avans | 9 | 9 x € 160 = € 1.440 |
| Toplam | 14 | € 2.240 |
Sigortacının size geri ödediği: € 43.800 x %90 / 365 = takvim günü başına € 108,00. 7-23 Ekim arası 17 takvim günüdür: 17 x € 108,00 = € 1.836,00. Sonuçta ücretin € 404'ü sizin üzerinizde kalır.
Bu örnekteki süreler:
- Sigortacıya bildirim: en geç 14 Ekim çarşamba.
- Kırıkla sonuçlanan bir yüksekten düşme, ağır iş kazasıdır. Dış önleme hizmeti kazayı hemen inceler ve ayrıntılı rapor en geç 16 Ekim cuma günü müfettişlikte olmalıdır.
- İş göremezlik 4 günden uzun sürüyor; bu yüzden bir kaza fişi veya eksiksiz bir bildirim gerekir.
Duvarcı 4 Kasım'dan sonra da evde kalsaydı, sigortacı 5 Kasım'dan itibaren ona doğrudan öderdi.
Üç örnek: şantiye, depo ve yol
Şantiye. Bir kazı işçisi çöken bir hendekte sıkışıyor ve bacağını kırıyor. Bu ağır bir kazadır: hendek de, kırık da listede yer alır. Hendek desteklenene kadar oradaki işi durdurursunuz, kazayı dış önleme hizmetine inceletirsiniz, 8 gün içinde bildirirsiniz ve raporu 10 gün içinde gönderirsiniz. Şantiyede başka yükleniciler de çalışıyorsa raporu birlikte hazırlarsınız. Şantiyede personel yönetimiyle ilgili ayrıntıları inşaat sektörü sayfamızda bulabilirsiniz.
Depo. Bir depo çalışanı, transpaletle kendi ayağının üzerinden geçiyor. Aile hekimi ezilme tespit ediyor ve onu iki gün evde tutuyor. Bir doktor müdahale ettiği için kazayı 8 gün içinde bildirirsiniz. Çalışan 4 günden kısa sürede işe döndüğü için basitleştirilmiş bir bildirim yeterli olabilir. Ezilme ağır yaralanmalar listesinde yoktur: müfettişliğe rapor göndermeniz gerekmez.
Yol. Bir şoför, bir müşterinin yükleme rampasında kabinden inerken bileğini burkuyor. Bir iş arkadaşı bileğe soğuk uyguluyor, şoför turunu bitiriyor ve ücret kaybı olmuyor. Bu hafif bir kazadır: ilk yardım kaydına yazarsınız. Şoför iki gün sonra yine de doktora giderse, bunu öğrendiğiniz andan itibaren 8 gün içinde kazayı bildirirsiniz.
İşverenlerin iş kazasından sonra en sık yaptığı hatalar
- Hafif bir kazayı kayda yazmamak. Kayıtta not olmazsa bildirim yapmama hakkınız düşer ve çalışan sonradan ne olduğunu kanıtlamakta zorlanır.
- Tıbbi raporu beklemek. Süre rapordan bağımsız işler. Bildiklerinizle bildirimi yapın, raporu sonra gönderin.
- Kazayı hastalık gibi işlemek. O zaman yanlış ücret kurallarını uygular ve sigortacıdan hiçbir şey geri istemezsiniz.
- 4 gün veya daha uzun iş göremezlikte kaza fişi tutmamak. Fişi veya eksiksiz bildirimin bir kopyasını, kazanın olduğu işletme biriminde en az 10 yıl saklayın.
- Ağır bir kazayı normal kaza gibi ele almak. İnceleme ve rapor olmazsa müfettişlik bir bilirkişi atayabilir ve bu masraf size döner.
- Geçici iş ajansını haberdar etmemek. Geçici işçide bildirimi ajans yapar, ama kazayı sizden öğrenmesi gerekir.
Business Centrum sizin için ne yapar?
Business Centrum, Acerta ile birlikte iş kazasını bordronuza işler: kaza gününün ücreti, mavi yakalı işçi için ilk hafta ve avans, beyaz yakalı çalışan için 30 gün ve sigortacının geri ödemeleri. Sigortacının temel ücreti hesaplamak için ihtiyaç duyduğu ücret bilgilerini iletir, çalışan işe dönene kadar devamsızlığı takip ederiz. Hastalık, kaza ve izinleri izin ve devamsızlık hizmetimizle takip ediyoruz.

