Belçika'da kendi tıbbi birimi olmayan her işveren, ilk çalışanından itibaren bir iş sağlığı ve güvenliği dış hizmetine (externe dienst voor preventie en bescherming op het werk) üye olmak zorundadır. 2026'da ana faaliyetinize ve çalışan sayınıza göre çalışan başına yılda en az € 47,78 ile € 150,74 arasında ödersiniz. Bir inşaat şirketi en pahalı tarife grubunda, bir muhasebe bürosu en ucuzunda yer alır.
Belçika'da iş sağlığı ve güvenliği dış hizmeti zorunlu mu?
Evet, hemen her işveren için. Kanun size ilke olarak bir seçim hakkı tanır: görevleri ya iç önleme hizmetiniz kendisi yürütür ya da bir dış hizmete başvurursunuz. Ama iç hizmet, çalışanlarınızın sağlık gözetimini ancak işyeri hekimi bulunan kendi tıbbi birimi varsa yapabilir. Bir KOBİ'de böyle bir birim yoktur. Bu yüzden böyle bir birimi olmayan her işveren, tek bir çalışanı olsa bile bir dış hizmete üye olmak zorundadır.
Yani her zaman iki hizmetle çalışırsınız:
| Hizmet | Kim? | Ne yapar? |
|---|---|---|
| İç hizmet | Siz ya da önleme danışmanı (preventieadviseur) olarak görevlendirdiğiniz bir çalışan. 20'den az çalışanınız varsa bu görevi kendiniz üstlenebilirsiniz. | İrtibat noktasıdır, dış hizmetle birlikte çalışır, ilk yardımı ve kayıtları düzenler |
| Dış hizmet | İşyeri hekimleri, önleme danışmanları ve hemşirelerden oluşan, tanınmış bir kâr amacı gütmeyen dernek (vzw) | Sağlık gözetimi, risk analizi, kaza incelemesi, psikososyal konular |
Küçük bir işverende iki görev her zaman dış hizmettedir. 50'den az çalışanınız varsa, personelinizin stres, zorbalık veya şiddet konusunda başvurabileceği psikososyal önleme danışmanı her zaman dış hizmetten gelir. Ayrıca I. veya II. seviye ek eğitimi olan bir iç önleme danışmanınız yoksa, 4 gün veya daha uzun iş göremezliğe yol açan her iş kazasını dış hizmet inceler. Böyle bir kazayı nasıl bildireceğinizi Belçika'da iş kazası bildirimi rehberimizde okuyabilirsiniz.
Üye olmamak, iş sağlığı ve güvenliği kanununun ihlalidir. Sosyal Ceza Kanunu (Sociaal Strafwetboek) bunu seviye 3 yaptırımla cezalandırır: € 1.000 ile € 10.000 arasında idari para cezası. Bunun sonucunda bir iş kazası veya sağlık zararı olursa ihlal seviye 4'e çıkar. Müfettişlik size üye olmanız için bir süre de tanıyabilir.
İlk iş gününden önce üye olun. Yeni bir şoför veya forklift operatörü, işe başlamadan önce işe giriş sağlık değerlendirmesinden geçmiş olmalıdır. İlk işe alımda atmanız gereken diğer adımlar ilk çalışan için RSZ (sosyal güvenlik) indirimi rehberimizde.
Dış hizmet bir KOBİ için ne yapar?
200'den az çalışanınız varsa ve en az II. seviye ek eğitimi olan bir önleme danışmanınız yoksa C veya D grubundasınız. Riskli sektörlerde bu sınır daha düşüktür: inşaat, taşımacılık, depolama ve sağlık hizmetleri gibi sektörlerde 50 çalışandan itibaren B grubuna geçersiniz. C ve D grubunda iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliği (codex over het welzijn op het werk), dış hizmetin götürü katkı karşılığında ek ücret almadan sunduğu bir temel paket belirler:
- risk analizine katkı ve işletmenizdeki öncelikli riskleri ve somut önlemleri içeren gerekçeli bir politika tavsiyesi;
- sağlık gözetimi: işe giriş ve periyodik sağlık değerlendirmeleri, çalışanın kendi başvurusuyla yapılan muayeneler, işe dönüş muayeneleri ve annelik koruması;
- ekran başında çalışma ve gıdayla çalışma için risk analizi;
- gündemde hizmeti ilgilendiren bir konu olduğunda önleme ve koruma komitesine katılım;
- ağır iş kazalarının incelenmesi, yılda 5 saate kadar;
- çalışanların psikososyal talepleri, çalışanın adı size bildirilene kadar;
- işyeri ziyaretleri ve hizmetin sizin için yaptığı her şeyin elektronik envanteri.
İşyeri ziyaretleri, tarife grubunuza göre sabit bir takvim izler:
| Adım | Tarife grubu 1 ve 2 | Tarife grubu 3, 4 ve 5 |
|---|---|---|
| Sektörünüzün riskleri hakkında bilgi | Üyelikten en geç 2 ay sonra | Üyelikten en geç 2 ay sonra |
| İşyerini tanıma ziyareti | 12 ay içinde | 6 ay içinde |
| Periyodik işyeri ziyareti | Her 36 ayda bir | Her 24 ayda bir |
Paketin dışında kalanlar arasında ölçümler, anket gerektirdiğinde ekran başında çalışan birinin muayenesi, resmi bir psikososyal talebin ayrıntılı incelenmesi ve 5 saati aşan kaza incelemeleri vardır. Hizmet bunları yasal bir tarifeyle ayrıca faturalar: sağlık gözetiminde hizmet başına € 104,35, diğerlerinde saat başına € 154,78.
A, B veya C+ grubundaki büyük işverenlerin sabit bir paketi yoktur. Onların katkısı, istedikleri gibi kullanabildikleri ve her biri € 201,89 değerinde olan önleme birimlerine çevrilir.
Belçika'da iş sağlığı ve güvenliği dış hizmetinin 2026 tarifeleri
Katkı, çalışan başına yıllık götürü bir tutardır ve iki şeye bağlıdır: ana faaliyetinizin tarife grubu ve çalışan sayınız. 30 Kasım 2025 tarihinde en fazla 5 çalışanınız varsa 2026'da düşük tarife geçerlidir.
| Tarife grubu | Ana faaliyet örnekleri | 5 çalışana kadar | 5'ten fazla çalışan |
|---|---|---|---|
| 1 | Muhasebe, bilişim, seyahat acenteleri, bina temizliği | € 47,78 | € 55,85 |
| 2 | Geçici iş ajansları, mimarlar, gayrimenkul, dernekler | € 69,31 | € 81,43 |
| 3 | Toptan ticaret, perakende, horeca (otel, restoran, kafe), depolama | € 86,14 | € 101,62 |
| 4 | Karayolu yük taşımacılığı, yolcu taşımacılığı, gıda sanayii, oto tamirhaneleri | € 109,02 | € 128,53 |
| 5 | İnşaat, yükleme ve boşaltma (kargo elleçleme), atık yönetimi, sağlık hizmetleri | € 127,86 | € 150,74 |
Tutarlar çalışan başına ve yıllıktır; her yıl endekslenir. Ana faaliyetiniz, Kruispuntbank van Ondernemingen'de (KBO, Belçika şirket sicili) kayıtlı olan ve çalışanlarınızın çoğunun yaptığı faaliyettir. Kendi deposu olan bir nakliye şirketi, şoförler çoğunlukta olduğu sürece tarife grubu 4'te kalır. NACE kodları listesi yeni NACE-BEL 2025'e uyarlanıyor, ama ana faaliyetiniz aynı kaldıkça tarife grubunuz ilke olarak değişmez.
Bunlar en düşük tarifelerdir. Bir hizmet daha fazlasını isteyebilir, ama en düşük tutar üzerinden indirim, iade veya geri ödeme yapamaz. Bu yüzden en düşük tarifenin altında bir fiyat aramayın, hizmeti karşılaştırın.
Bütün yıl sizde çalışmayan bir çalışan için, Dimona'da sizde en az bir gün kayıtlı olduğu her takvim ayı başına götürü tutarın on ikide birini ödersiniz. Bu çalışana tıbbi muayene gibi bireysel bir hizmet verilirse yıllık tutarın tamamını ödersiniz.
Dış önleme ve koruma hizmeti ne kadar tutar? Hesap örnekleri
Nakliye şirketi. Karayolu yük taşımacılığı tarife grubu 4'tedir. On iki şoför ve iki ofis çalışanı bütün yıl çalışıyor: 14 x € 128,53 = yılda € 1.799,42. Mart ayında bir şoför işe başlıyor. Normalde onun için on ikide on ödersiniz, ama güvenlik görevi olduğu için işe giriş sağlık değerlendirmesinden geçiyor. Bu durumda € 128,53 tutarının tamamını ödersiniz. O yıl muayene olmadan haziran sonunda ayrılan bir ofis çalışanı ise on ikide altıya mal olur: € 64,27.
İnşaat şirketi. 30 Kasım 2025 tarihinde dört işçisi var; yani tarife grubu 5'in düşük tarifesi geçerli: 4 x € 127,86 = yılda € 511,44. Yönetici sayılmaz: serbest çalışandır ve Dimona'da yer almaz.
On çalışan, dört sektör. Bütün yıl çalışan on kişi için 2026'da ödeyeceğiniz en düşük tutar:
| Sektör | Tarife grubu | Yıllık en düşük tutar |
|---|---|---|
| Muhasebe bürosu | 1 | 10 x € 55,85 = € 558,50 |
| Toptan ticaret veya horeca | 3 | 10 x € 101,62 = € 1.016,20 |
| Yük taşımacılığı | 4 | 10 x € 128,53 = € 1.285,30 |
| İnşaat | 5 | 10 x € 150,74 = € 1.507,40 |
Bunlara ek hizmetler eklenebilir. Ekran başında çalışanlarınızın anketi birinin muayene edilmesi gerektiğini gösterirse, bu muayene size € 104,35'e mal olur. Laboratuvar analizleri, yol masrafları ve dosya masrafları da ayrıca gösterilip faturalanabilir.
Şoförler, inşaat işçileri ve horeca için sağlık gözetimi
Her çalışan düzenli olarak işyeri hekimine gitmez. Sağlık gözetimi; güvenlik görevi (veiligheidsfunctie), yüksek dikkat gerektiren bir görev veya belirli riskli bir faaliyet yürütenler için zorunludur. Kimin bu kapsamda olduğunu dış hizmetle birlikte yaptığınız risk analizi belirler; bu listeyi güncel tutmak size düşer.
- Güvenlik görevi: başkalarının sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atabilecek şekilde motorlu araç, vinç, forklift, kaldırma aracı veya tehlikeli makine kullanmak. Kamyon şoförleri, forklift operatörleri ve vinç operatörleri gibi.
- Belirli riskli faaliyet: gürültüye, titreşime, toza veya kimyasallara maruz kalmak, elle yük taşımak ya da özel riskleri olan gece çalışması.
| Risk | Tipik görev | Periyodik sağlık değerlendirmesi |
|---|---|---|
| Güvenlik görevi | Kamyon şoförü, forklift operatörü, vinç operatörü | Her 24 ayda bir; her değerlendirmeden 12 ay sonra bir anket veya test |
| Elle yük taşıma | Depo çalışanı, inşaat işçisi, nakliyeci | Her 36 ayda bir; 45 yaşından itibaren her 24 ayda bir |
| Gıdayla temas | Aşçı, mutfak yardımcısı, servis personeli | Düzenli muayene yok; ama her 5 yılda bir risk analizi ve gıda hijyeni eğitimi |
Bu takvimin dışında üç durum vardır:
- İşe başlamadan önce. Güvenlik görevine veya riskli bir göreve başlayan ya da şirket içinde böyle bir göreve geçen kişi önce işe giriş sağlık değerlendirmesinden geçer. İşyeri hekimi, çalışan fiilen işe başlamadan önce uygunluk kararını verir. İlk periyodik değerlendirme 12 ay sonra gelir.
- Uzun bir devamsızlıktan sonra. Hastalık, kaza veya doğum nedeniyle 4 haftalık devamsızlıktan sonra bir işe dönüş muayenesi yapılır: en erken işe dönüş gününde, en geç bundan sonraki 10. iş gününde.
- Çalışan isterse. Gözetim kapsamında olmayanlar dahil her çalışan kendi isteğiyle muayene talep edebilir. Bunu her yıl herkese hatırlatırsınız.
Muayeneye giden süreyi çalışma süresi olarak ödersiniz. İnşaatta gürültüde çalışanlar için genellikle bir işitme testi de eklenir. Sektöre göre personel kurallarını nakliye ve inşaat sayfalarımızda bulabilirsiniz.
Belçika'daki dış önleme hizmetleri: liste ve seçim
FOD WASO (Federal Çalışma Bakanlığı), tanınmış dış hizmetlerin listesini yayımlar. Bugün listede Attentia, CESI, CLB, Cohezio, IDEWE, Liantis, Mensura, Premed ve Securex var. Hepsi bütün Belçika için tanınmıştır. Aynı anda yalnızca bir dış hizmete üye olabilirsiniz.
En düşük fiyat herkes için aynı olduğundan, seçimi alacağınız hizmete göre yaparsınız:
- Ulaşılabilirlik. Tıbbi merkezler nerede ve şoförleriniz veya şantiye ekipleriniz oraya kolayca gidebiliyor mu?
- Sektör bilgisi. Hizmet şantiyelerin, depoların veya mutfakların risklerini biliyor mu?
- Sabit irtibat kişileri. Kurallar, işletmenizi aynı önleme danışmanının veya ekibin takip etmesini ister. Bu kişinin kim olacağını sorun.
- Ek hizmetlerin faturalanması. Hizmet başına mı, saat başına mı? Bunu sözleşmede önceden yazın.
- Envanter. Hizmetlerin elektronik envanterine nasıl bakabileceğinizi sorun.
Dış hizmeti değiştirmek: fesih süresi ve zamanlama
Bir dış hizmetle yapılan sözleşme belirsiz sürelidir. Sözleşmeyi, fesih bildiriminizi izleyen ayın ilk günü başlayan en az 6 aylık bir fesih süresiyle bitirirsiniz. Sözleşme her zaman bir takvim yılının sonunda sona erer.
Uygulamada bu şu demektir: 1 Ocak 2027'de hizmet değiştirmek isteyen, en geç Haziran 2026 sonunda fesih bildirmiş olmalıydı. Şimdi, Ekim 2026'da fesih bildirirseniz süre 1 Kasım'da başlar ve sözleşme ancak 2027 sonunda biter. Bu yüzden bir değişikliği bir yıldan fazla önceden planlayın.
Şöyle ilerleyin:
- Tarife grubunuzu ve ek hizmetlerin nasıl faturalandığını gösteren teklifler isteyin.
- Yeni sözleşmeyi önleme ve koruma komitesinin, komite yoksa sendika temsilciliğinin ya da doğrudan çalışanların görüşüne sunun.
- Mevcut hizmete, alındı belgesi karşılığında yazılı fesih bildirin.
- Arada boşluk kalmaması için yeni sözleşmeyi eskisinin bittiği günün ertesinde başlatın.
- Yeni hizmete güvenlik görevleri ve riskli görevler listenizi verin ve muayene planını isteyin.
- İş yönetmeliğinizi (arbeidsreglement) güncelleyin. Dış hizmetin ve psikososyal önleme danışmanının iletişim bilgileri bu yönetmelikte yer alır. Bunu nasıl yapacağınızı iş yönetmeliği hazırlama rehberimizde okuyabilirsiniz.
İşverenlerin dış hizmetle ilgili en sık yaptığı hatalar
- İlk iş gününden sonra üye olmak. İşe giriş sağlık değerlendirmesi olmadan yola çıkan bir şoför, ilk seferden itibaren bir ihlaldir.
- Riskli görevler listesinin olmaması. Liste olmadan hizmet kimi çağıracağını bilemez ve muayeneler yapılmadan kalır.
- Faturayı kontrol etmemek. Çalışan sayısı Dimona'dan alınır. Özellikle işten ayrılmalardan veya sezonluk çalışmadan sonra bunu personel listenizle karşılaştırın.
- Fesih bildirimini geç yapmak. Temmuz ayında yapılan bir fesih bildirimi, geçişinizi tam bir yıl erteler.
- Kazayı bildirmemek. 4 gün veya daha uzun iş göremezliğe yol açan bir kazayı dış hizmet incelemek zorundadır. Bunu ancak siz bildirirseniz yapabilir.
- İş yönetmeliğinde eski bilgiler. Hizmet değiştikten sonra güncellemezseniz çalışanlar artık yetkili olmayan bir hizmete başvurur.
Business Centrum sizin için ne yapar?
Business Centrum bir dış hizmet değildir ve dış hizmet satmaz. Ama dış hizmetinizin sizden beklediği bilgilerle ilgileniriz: çalışan başına katkının hesaplandığı doğru Dimona bildirimleri ve yıllık faturayı kontrol etmenizi sağlayan personel bilgileri. Sizin için hazırladığımız iş yönetmeliğine dış hizmetinizin ve psikososyal önleme danışmanınızın bilgilerini yazar, hizmet değiştirirseniz bunları güncelleriz.