
Werknemerstype - Opleidingsstatuut
Individuele
Beroepsopleiding
Opleiding op de werkvloer via VDAB, Forem of Actiris. Geen arbeidsovereenkomst tijdens de opleiding, geen werkgever-RSZ - maar na afloop een verplichte aanwerving.
Definitie
Wat is een IBO?
Een Individuele Beroepsopleiding (IBO) is een opleidingstraject waarbij een werkzoekende een beroepsopleiding volgt bij een werkgever. Tijdens de opleiding is er geen arbeidsovereenkomst - er is een leerovereenkomst afgesloten tussen de werkgever, de werkzoekende en de bemiddelingsdienst (VDAB, Forem of Actiris).
De bemiddelingsdienst betaalt de opleiding (deels) en compenseert de werkgever voor de begeleiding. Dit maakt een IBO bijzonder aantrekkelijk in sectoren met een tekort aan gekwalificeerd personeel.
Wanneer is een IBO interessant?
Als u iemand wil aanwerven maar ze missen nog specifieke competenties voor uw sector. U kunt hen tijdens de IBO on-the-job opleiden, terwijl VDAB/Forem/Actiris de opleiding financieel ondersteunt.
Wie kan een IBO volgen?
Werkzoekenden ingeschreven bij VDAB (Vlaanderen), Forem (Wallonië) of Actiris (Brussel). De werkgever moet erkend zijn als opleidingsbedrijf voor het specifieke profiel.
Decreet Individuele Beroepsopleiding - VDAB
De IBO wordt geregeld via het decreet betreffende de dienstverlening aan personen met een arbeidshandicap en de realisatie van inclusief onderwijs. Per regio gelden specifieke uitvoeringsbesluiten voor de opleidingspremie en de werkgeverscompensatie.
DIMONA & wettelijk kader
DIMONA type IBO
Ondanks het ontbreken van een arbeidsovereenkomst, is er wel degelijk een verplichte DIMONA-registratie voor IBO-cursisten.
DIMONA-type
IBO
Specifiek DIMONA-type voor IBO-cursisten. Geen gewoon werknemertype.
Timing
Voor aanvang
De DIMONA-aangifte moet ingediend worden vóór de start van de opleiding. Laattijdig = boete.
Duur
Max. 6 maanden
Een IBO duurt maximaal 6 maanden. Verlenging is uitzonderlijk en vereist goedkeuring.
Verplichte aanwerving na IBO
Na afloop van de IBO is de werkgever verplicht de cursist aan te werven voor minstens dezelfde duur als de opleiding. Doet u dat niet zonder gegronde reden, dan moet u de werkgeverscompensatie die u tijdens de IBO ontving terugbetalen aan VDAB/Forem/Actiris.
Contractvorm & duur
Leerovereenkomst,
geen arbeidscontract
Tijdens de IBO wordt een leerovereenkomst ondertekend door drie partijen: de werkgever, de cursist en de bemiddelingsdienst (VDAB, Forem of Actiris). Er is geen arbeidsovereenkomst.
Tijdens de IBO
- Leerovereenkomst (geen arbeidscontract)
- Cursist ontvangt opleidingspremie van VDAB
- Werkgever ontvangt werkgeverscompensatie
- Geen RSZ-bijdragen werkgever
- DIMONA type IBO verplicht
Na de IBO
- Arbeidsovereenkomst verplicht
- Duur minstens gelijk aan IBO-duur
- Normale RSZ-bijdragen van toepassing
- Nieuwe DIMONA als gewone werknemer
- Eventuele doelgroepvermindering mogelijk
Doelgroepvermindering na IBO
Na de IBO en bij officiële aanwerving kunt u in aanmerking komen voor een RSZ-doelgroepvermindering (bijv. voor langdurig werkzoekenden). Business Centrum controleert automatisch of u in aanmerking komt en vraagt de vermindering aan.
RSZ & vergoeding
Nul RSZ tijdens
de opleiding
Geen werkgever-RSZ tijdens IBO
Tijdens de opleidingsperiode betaalt de werkgever geen RSZ-werkgeversbijdrage. De cursist is geen werknemer in de sociale-zekerheidszin. Dit is het voornaamste financiële voordeel van een IBO voor de werkgever.
Werkgeverscompensatie van VDAB/Forem/Actiris
De werkgever ontvangt een vergoeding voor de begeleiding van de cursist. Dit bedrag varieert per regio en wordt afgerekend op basis van de werkelijk gepresteerde opleidingsuren.
Opleidingspremie voor de cursist
De cursist ontvangt een premie van de bemiddelingsdienst in plaats van een loon. Die premie is een vervangingsinkomen bovenop de eventuele werkloosheidsuitkering of leefloon. De werkgever betaalt hier niets voor.
Normale RSZ na aanwerving
Zodra de IBO afloopt en de arbeidsovereenkomst ingaat, gelden de normale RSZ-tarieven (werkgeversbijdrage ~27%, werknemersbijdrage ~13,07%). Doelgroepverminderingen kunnen de werkgeverslast tijdelijk verlagen.

Iemand opleiden kost minder dan u denkt - met IBO bijna niets.
Voordelen voor de werkgever
Waarom een IBO kiezen?
Personeel op maat opleiden
U traint de werknemer precies op uw processen, machines en cultuur. Geen inwerkperiode achteraf - na de IBO is de medewerker al volledig ingewerkt.
Nagenoeg nul loonkost tijdens opleiding
Geen RSZ, geen loon - enkel de eventuele begeleiding en de werkplaats. VDAB/Forem/Actiris compenseert de begeleidingsuren. Ideaal voor krapte op de arbeidsmarkt.
Ideaal voor schaarse profielen
Transport, bouw, horeca, zorg: sectoren waar het moeilijk is om kant-en-klaar personeel te vinden. Een IBO laat u investeren in de groei van een kandidaat zonder upfront-risico.
Veelgestelde vragen
IBO - FAQ
Praktische antwoorden over het opzetten van een IBO-traject.
Gerelateerde diensten
Business Centrum regelt de administratie
DIMONA-beheer
Correcte DIMONA-aangifte type IBO voor de start, en nadien als gewone werknemer bij aanwerving.
Arbeidsovereenkomsten
Opstellen van de arbeidsovereenkomst na afloop van de IBO, correct type en duur conform de verplichting.
Loonadministratie
Loonverwerking na aanwerving, inclusief eventuele RSZ-doelgroepvermindering voor de ex-IBO-cursist.

IBO-traject opstarten? Wij regelen de administratie.
Van de DIMONA bij aanvang tot de arbeidsovereenkomst na afloop: Business Centrum begeleidt u door het volledige IBO-traject zodat u zich op de opleiding kunt concentreren.
Gratis kennismakingsgesprek→