Economische werkloosheid voor bedienden kan alleen als uw onderneming in moeilijkheden is en een cao of een goedgekeurd ondernemingsplan de maatregel toelaat. U bewijst dat met het formulier C106A, minstens 14 dagen voor uw eerste mededeling aan de RVA. Daarna hebt u per kalenderjaar een krediet van 16 weken volledige schorsing of 26 weken gedeeltelijke arbeid. Voor arbeiders gelden andere regels, die u vindt in onze gids over tijdelijke werkloosheid om economische redenen.
Economische werkloosheid bedienden: de voorwaarden
De regeling staat in de artikelen 77/1 tot 77/8 van de arbeidsovereenkomstenwet. U mag ze alleen gebruiken als drie voorwaarden tegelijk vervuld zijn.
- U valt onder de wet op de cao's en de paritaire comités. Dat is zowat de hele privésector.
- Uw onderneming is in moeilijkheden. De wet kent daarvoor vier criteria. Eén volstaat.
- Een cao of een goedgekeurd ondernemingsplan voorziet de maatregel. Hebt u dat niet, dan kunt u terugvallen op de nationale cao nr. 183.
De vier criteria voor een onderneming in moeilijkheden:
| Criterium | Wat u aantoont | Bewijs |
|---|---|---|
| Daling van de omzet of de productie | Minstens 10% minder in een van de 4 kwartalen voor de aanvraag, tegenover hetzelfde kwartaal van een van de 2 vorige kalenderjaren | Btw-aangiften van de betrokken kwartalen |
| Daling van de bestellingen | Minstens 10% minder, met dezelfde vergelijking | Dossier met boekhoudkundige stukken, btw-aangiften ter indicatie |
| Tijdelijke werkloosheid bij uw arbeiders | Minstens 10% van alle aangegeven dagen in het kwartaal voor het formulier | Verklaring op eer met de DmfA-gegevens |
| Erkenning door de minister van Werk | Onvoorziene omstandigheden die op korte termijn een grote daling geven | Beslissing van de minister |
Ligt de daling niet in het laatste kwartaal, dan moet de dalende trend zich doorzetten in de kwartalen erna, ook al haalt u daar de 10% niet meer. Bent u niet btw-plichtig, dan bewijst u de daling met andere boekhoudkundige stukken.
Erkend zijn als onderneming in moeilijkheden is geen vrijbrief. Bij elke mededeling kan de RVA nagaan of het werkgebrek nog door economische oorzaken komt. Het werkgebrek moet ook buiten uw wil liggen. Laat u het werk van de geschorste bedienden door derden doen, dan betaalt u voor die dagen hun normale loon.
Cao, ondernemingsplan of cao nr. 183: welke basis heeft u?
Welk document u nodig hebt, hangt af van uw paritair comité en van de vraag of er een vakbondsafvaardiging is.
| Uw situatie | Basis voor economische werkloosheid bedienden |
|---|---|
| Uw paritair comité sloot een sectorcao | De sectorcao |
| Geen sectorcao, wel een vakbondsafvaardiging | Een ondernemings-cao. Lukt dat niet binnen 2 weken na de formele uitnodiging, dan een goedgekeurd ondernemingsplan |
| Geen sectorcao, geen vakbondsafvaardiging | Een cao of een goedgekeurd ondernemingsplan |
| Geen van die documenten | De aanvullende cao nr. 183 van de Nationale Arbeidsraad |
Een cao of ondernemingsplan moet uitdrukkelijk zeggen dat het in het kader van deze regeling gesloten is. Het bevat maatregelen om zoveel mogelijk tewerkstelling te behouden, het bedrag van het supplement dat u betaalt en de maximumduur van de schorsing. U legt het neer bij de griffie van de FOD WASO, Algemene Directie Collectieve Arbeidsbetrekkingen.
Een ondernemingsplan stuurt u aangetekend naar de directeur-generaal van die directie, met een gemotiveerde aanvraag en het formulier C106A. De commissie Ondernemingsplannen beslist binnen 2 weken. Ze kijkt of uw onderneming in moeilijkheden is, of het plan aan de wet voldoet en of het ontslagen vermijdt.
De cao nr. 183 is het vangnet. De Nationale Arbeidsraad sloot ze op 21 oktober 2025. Ze geldt van 1 januari 2026 tot en met 30 juni 2029. Valt u onder PC 200 of een ander comité, kijk dan eerst in de cao-databank van de FOD WASO of uw comité een eigen cao heeft. Meer over de regels van uw sector staat in onze gids over PC 200.
Het formulier C106A: zo bewijst u de moeilijkheden
Voor u een bediende tijdelijk werkloos zet, toont u aan dat u aan de voorwaarden voldoet. Dat gebeurt met een formulier:
- C106A als uw onderneming btw-plichtig is, met een kopie van de btw-aangiften van het refertekwartaal en van het kwartaal waarmee u vergelijkt;
- C106A-NBTW als u niet btw-plichtig bent.
U stuurt het formulier aangetekend naar het RVA-kantoor van uw maatschappelijke zetel of technische bedrijfseenheid. Gebruikt u een ondernemingsplan, dan gaat het samen met het plan naar de FOD WASO. Dezelfde dag geeft u een kopie aan de ondernemingsraad, of bij gebrek daaraan aan de vakbondsafvaardiging.
De RVA antwoordt in principe binnen 2 weken. Uw eerste mededeling van schorsing mag pas vertrekken als er minstens 14 dagen verstreken zijn sinds de verzending van het formulier. De online toepassing van de RVA controleert niet of u een C106A indiende. Ontbreekt hij, dan hoort u dat later, en dan worden de uitkeringen niet of pas later betaald.
Het krediet: 16 weken volledige schorsing of 26 weken gedeeltelijke arbeid
U kiest per bediende tussen twee regelingen:
- volledige schorsing: de bediende werkt niet;
- gedeeltelijke arbeid: de bediende werkt minstens 2 dagen per week, ongeacht of hij voltijds of deeltijds werkt.
Per kalenderjaar mag dat hoogstens 16 kalenderweken volledige schorsing of 26 kalenderweken gedeeltelijke arbeid zijn. Combineert u, dan tellen twee weken gedeeltelijke arbeid als een week volledige schorsing. Uw cao of ondernemingsplan kan een lager maximum vastleggen. De regeling is nominatief: u mag ze per bediende anders invullen.
De RVA telt kalenderweken, van maandag tot zondag:
- elke week in de mededeling telt volledig, ook als u de bediende terugroept en hij een paar dagen werkt;
- een mededeling die op woensdag begint en op dinsdag eindigt, kost twee weken;
- een week volledige schorsing telt als volledige schorsing, ook als er achteraf toch twee werkdagen waren;
- een week die u vooraf elektronisch stopzet, uiterlijk de zondagavond ervoor, telt niet mee.
Laat elke schorsing daarom op een maandag beginnen en op een zondag eindigen. Sluit uw onderneming een volle week voor jaarlijkse vakantie, stuur dan twee mededelingen, een voor en een na de sluiting. Anders telt ook de vakantieweek mee.
Anders dan bij arbeiders is er geen verplichte werkweek. Tussen twee mededelingen hoeft er geen week werkhervatting te liggen. Zes weken volledige schorsing direct gevolgd door vijf weken gedeeltelijke arbeid kan dus.
Rekenvoorbeeld: hoeveel krediet blijft er over?
U meldde voor een bediende in maart een week gedeeltelijke arbeid, en daarna dertien weken volledige schorsing. In september wilt u opnieuw schorsen.
- Saldo volledige schorsing. 16 min 13 min 1/2 = 2,5. De RVA rondt af naar beneden: nog 2 weken volledige schorsing.
- Saldo gedeeltelijke arbeid. 26 min 2 x 13 min 1 = 0. Gedeeltelijke arbeid kan dit jaar niet meer.
Overschrijdt u het krediet, dan betaalt u voor elke schorsingsdag daarna het normale loon.
Economische werkloosheid bedienden aanvragen: de stappen
- Controleer de basis en het krediet. Uw C106A is minstens 14 dagen onderweg en u hebt nog genoeg weken per bediende.
- Breng de bedienden op de hoogte, minstens 7 kalenderdagen voor de eerste werkloosheidsdag. De dag van de kennisgeving en de eerste werkloosheidsdag tellen niet mee. U hangt een bericht uit of verwittigt elke bediende schriftelijk; intranet, mail of sms mogen als ze dezelfde garanties bieden. Het bericht vermeldt per bediende de naam, de woonplaats, de werkloosheidsdagen en het begin en einde van de regeling, en uw belofte het werk niet aan derden te geven. Wilt u op een maandag beginnen, dan verwittigt u ten laatste op de laatste werkdag van de tweede week ervoor.
- Stuur dezelfde dag de elektronische mededeling aan de RVA, voor de exploitatiezetel en niet de maatschappelijke zetel. Bij bedienden is die mededeling altijd nominatief: met naam en INSZ-nummer van elke bediende, het paritair comité, de regeling, de begin- en einddatum en de economische oorzaak.
- Licht dezelfde dag de ondernemingsraad in over de economische oorzaken, of de vakbondsafvaardiging als er geen ondernemingsraad is.
- Meld elke maand per bediende de eerste effectieve werkloosheidsdag: op die dag zelf, de werkdag erna, of ten vroegste 5 werkdagen vooraf als u zeker bent. Een te vroege mededeling geldt als geen mededeling.
- Doe een aangifte ASR scenario 2 bij de eerste tijdelijke werkloosheid van de bediende bij u, na een onderbreking van de uitkeringen van minstens 36 maanden, of na een wijziging van zijn arbeidsregeling. Geef hem een kopie.
- Doe na elke maand een ASR scenario 5 met de uren schorsing onder code 5.11, en geef ook daarvan een kopie.
Gaat u van gedeeltelijke arbeid naar volledige schorsing, dan verwittigt u de bedienden opnieuw 7 dagen vooraf, zet u de lopende mededeling stop en doet u een nieuwe. Meer schorsingsdagen binnen gedeeltelijke arbeid, met nog minstens 2 werkdagen per week, meldt u alleen aan de bedienden.
De bediende vult zelf de elektronische controlekaart eC3.2 in en vraagt zijn uitkering aan bij zijn uitbetalingsinstelling. Na 3 maanden tijdelijke werkloosheid schrijft hij zich in als werkzoekende. Dat is zijn plicht, maar vertel het hem vooraf.
Wat kost economische werkloosheid van een bediende u?
Voor de werkloosheidsdagen betaalt u geen loon. De RVA betaalt de bediende 60% van zijn gemiddelde loon, begrensd op € 3.571,18 per maand, dus hoogstens € 82,33 per uitkering. Op elke uitkering gaat 26,75% bedrijfsvoorheffing af.
U betaalt zelf twee bedragen:
| Wat | Bedrag | Wanneer |
|---|---|---|
| Supplement (artikel 77/4) | Minstens € 5 per dag zonder werk, of het bedrag uit uw cao of plan | Elke dag waarop de bediende niet werkt door de schorsing |
| Extra toeslag (artikel 29) | € 5,41 per dag | Per uitkering, vanaf de eerste dag tot een maandloon van € 4.284, daarboven vanaf de 27ste dag in hetzelfde jaar |
Het supplement moet minstens even hoog zijn als het supplement dat u uw eigen arbeiders betaalt bij tijdelijke werkloosheid. Hebt u geen arbeiders, dan geldt het supplement uit de cao van het comité waaronder u met arbeiders zou vallen. Alleen bij een ondernemingsplan kan de commissie een lager bedrag toestaan, nooit onder € 2 per dag. Legt een algemeen verbindend verklaarde cao de betaling bij een fonds voor bestaanszekerheid, dan betaalt het fonds.
Sommige dagen geeft u nooit op als werkloosheid:
- een wettelijke feestdag of vervangingsdag in de eerste 14 dagen na het begin van de schorsing: die betaalt u als loon;
- dagen waarop de bediende normaal niet werkt, zoals de zaterdag in een vijfdagenweek;
- volle dagen inhaalrust na overuren of zondagswerk: die moet de bediende eerst opnemen;
- een halve werkdag: werkt hij 's morgens, dan is de namiddag geen werkloosheid.
Rekenvoorbeeld: twee weken volledige schorsing
Een bediende werkt 38 uur per week en verdient € 4.000 bruto per maand. U schorst hem twee kalenderweken volledig: 10 werkdagen of 76 uren.
- Uitkeringen. 76 x 6 / 38 = 12 uitkeringen. Zijn loon ligt boven het plafond, dus elke uitkering is € 82,33: 12 x € 82,33 = € 987,96 bruto, of € 723,68 na 26,75% bedrijfsvoorheffing.
- Supplement. Zonder cao met een hoger bedrag: 10 dagen x € 5 = € 50.
- Extra toeslag. Hij verdient minder dan € 4.284, dus vanaf dag een: 12 x € 5,41 = € 64,92.
U betaalt in dit voorbeeld € 114,92 in plaats van twee weken loon met werkgeversbijdragen. De bediende houdt voor die twee weken samen zo'n € 840 over, op de toeslagen komt nog belasting. Leg hem dat vooraf uit.
Economische werkloosheid bedienden en arbeiders: de verschillen
| Bedienden (artikel 77/1 tot 77/8) | Arbeiders (artikel 51) | |
|---|---|---|
| Voorwaarden vooraf | Onderneming in moeilijkheden, cao of plan, formulier C106A | Economisch werkgebrek, geen formulier vooraf |
| Maximum | 16 weken volledig of 26 weken gedeeltelijk per kalenderjaar | 4 weken volledig, 3 maanden grote schorsing, 12 maanden kleine schorsing |
| Verplichte werkweek | Nee | Ja, na het maximum van de volledige en de grote schorsing |
| Gedeeltelijke arbeid | Minstens 2 werkdagen per week | Grens van 3 werkdagen per week tussen grote en kleine schorsing |
| Kennisgeving vooraf | 7 kalenderdagen | 7 kalenderdagen, in de bouw eigen termijnen |
| Wettelijk minimumsupplement | € 5 per dag | € 2 per dag |
| Extra toeslag artikel 29 | € 5,41 per dag | € 5,41 per dag |
Hebt u arbeiders en bedienden, dan helpt het ene stelsel het andere: zet u veel arbeiders tijdelijk werkloos, dan kan dat zelf het criterium van 10% zijn waarmee u ook uw bedienden mag schorsen.
Ontslag tijdens economische werkloosheid
Tijdens een periode van volledige schorsing of gedeeltelijke arbeid mag de bediende de overeenkomst beëindigen zonder opzegtermijn (artikel 37/7). Zegt hij op met een termijn, dan loopt die termijn tijdens de schorsing gewoon door.
Zegt u als werkgever op, voor of tijdens de schorsing, dan houdt uw opzegtermijn op te lopen tijdens de schorsing. Het einde van het contract schuift dus op. Hoe u de termijn berekent, staat in onze gids over de opzegtermijn. De andere redenen waarom een contract stilvalt, van ziekte tot onbetaald verlof, staan in schorsing van de arbeidsovereenkomst.
Fouten die we vaak zien
- De mededeling versturen voor de C106A 14 dagen onderweg is. Dan zijn er geen uitkeringen.
- Op een woensdag beginnen. Een onvolledige week kost een volledige week krediet.
- Een niet-nominatieve mededeling. Alleen de afdeling vermelden kan technisch, maar voor bedienden geeft dat geen recht op uitkeringen.
- De vakantiesluiting in dezelfde mededeling laten vallen. Dan telt de vakantieweek mee voor het krediet.
- Inhaalrust vergeten. Volle dagen inhaalrust moeten eerst weg.
- Het supplement lager zetten dan dat van de arbeiders. De wet vraagt minstens hetzelfde bedrag.
Wat Business Centrum hierin voor u doet
Wij kijken met u na of uw onderneming aan een criterium voldoet, welke basis u hebt (sectorcao, ondernemingsplan of cao nr. 183) en hoeveel krediet elke bediende nog heeft. We bereiden het formulier C106A voor, doen de mededelingen aan de RVA op tijd en verwerken de maandelijkse eerste dag, de ASR-aangiften, het supplement en de toeslag in uw loonadministratie, samen met Acerta. Laat uw situatie nakijken voor u de eerste kennisgeving uithangt.