Overuren uitbetalen doet u met het gewone uurloon plus overloon: 50% voor een overuur op een weekdag of zaterdag, 100% op zon- en feestdagen. Gewone overuren geven ook recht op inhaalrust. Sinds 1 april 2026 zijn 240 vrijwillige overuren per jaar vrij van overloon, RSZ en bedrijfsvoorheffing.
Wanneer is een uur een overuur?
Overloon is verschuldigd voor elk uur boven 9 uur per dag of boven 40 uur per week. Ligt de grens in uw sector lager door een cao, dan geldt die lagere grens.
Elke onderneming moest naar gemiddeld 38 uur per week. Hoe uw onderneming dat deed, bepaalt waar het overloon begint:
- Effectieve vermindering via een cao. De overuren starten boven 38 uur per week en boven 9 uur per dag.
- Een volle week met inhaalrustdagen. Wie elke week 40 uur werkt en daarvoor extra rustdagen (ADV-dagen) krijgt, heeft pas recht op overloon boven 40 uur per week.
- Vermindering via het arbeidsreglement of het contract. Dat verandert de grens voor het overloon niet: die blijft 40 uur, of de lagere grens uit een cao.
Voor bedienden in PC 200 is de gemiddelde arbeidsduur 38 uur per week. Kijk in uw arbeidsreglement hoe die uren concreet georganiseerd zijn. Dat bepaalt vanaf welk uur u overloon betaalt. Meer over de sector leest u in onze gids voor PC 200.
Het gewone loon waarop u het overloon berekent, is meer dan het basisloon. Premies die rechtstreeks aan de prestaties hangen en elke betaaldag meekomen, horen erbij: een ploegenpremie, een nachtpremie, een gevarenpremie. Een eindejaarspremie hoort er niet bij.
Overuren uitbetalen of compenseren: welke soort heeft u?
Een werkgever mag niet zomaar overuren laten presteren. Er moet een wettelijke grond zijn, en die grond bepaalt of de werknemer inhaalrust krijgt en of u overloon betaalt. De absolute grenzen zijn 11 uur per dag en 50 uur per week.
| Soort overuur | Wat u vooraf nodig hebt | Inhaalrust | Overloon |
|---|---|---|---|
| Buitengewone vermeerdering van werk | Akkoord vakbondsafvaardiging (als u er een hebt), toelating van de inspectie, rooster 24 uur vooraf uithangen | Ja | Ja, boven de dag- of weekgrens |
| Onvoorziene noodzakelijkheid | Akkoord vakbondsafvaardiging, anders achteraf melden; melding aan de inspectie | Ja | Ja |
| Vrijwillige overuren | Schriftelijk akkoord van de werknemer, vooraf | Nee | Niet op de eerste 240 uur |
| Piekperiode in de bouw | Akkoord vakbondsafvaardiging of melding aan de voorzitter van het PC | Keuze van de arbeider | 20% als hij niet inhaalt |
| Flexibel uurrooster | Piek- en dalroosters in het arbeidsreglement | Gemiddelde over het jaar | Nee, binnen de grenzen |
Werkt uw personeel boven het rooster zonder een van deze gronden, dan blijft het overloon gewoon verschuldigd. U betaalt dus het overloon en riskeert een boete.
Overuren compenseren met inhaalrust
Voor gewone overuren is inhaalrust de regel. Over een referteperiode moet de werknemer gemiddeld niet meer werken dan de normale wekelijkse arbeidsduur. Die referteperiode is in principe een kwartaal, en kan tot 1 jaar worden verlengd via een koninklijk besluit, een cao of uw arbeidsreglement.
Tijdens die periode geldt een interne grens. De uren boven het gemiddelde mogen op geen enkel moment meer dan 143 uur bedragen. Is die grens bereikt, dan moet u eerst inhaalrust geven voor er nieuwe overuren bij mogen. Vrijwillige overuren tellen niet mee.
Uitbetalen in plaats van inhalen. De werknemer kan zelf kiezen om overuren door buitengewone vermeerdering van werk of onvoorziene noodzakelijkheid niet in te halen, tot 91 uur per kalenderjaar. Na een overlegprocedure in de onderneming kan dat 130 uur worden, en via een sector-cao nog iets meer. Hij moet die keuze uitdrukkelijk maken voor het einde van de betaalperiode: voor een bediende het einde van de maand, voor een arbeider die per week betaald wordt het einde van die week.
Hoe u betaalt.
- Werknemer haalt niet in: u betaalt op het einde van de betaalperiode het gewone loon aan 100% plus het overloon.
- Werknemer haalt wel in: u betaalt het overloon op het einde van de betaalperiode. Het gewone loon voor die uren betaalt u op het moment dat hij de inhaalrust opneemt.
Overloon omzetten in rust. Een cao kan toelaten dat u het overloon zelf omzet in extra inhaalrust. Elk uur aan 50% geeft dan minstens 30 minuten rust, elk uur aan 100% minstens een volledig uur. Die rust is betaald en komt bovenop de gewone inhaalrust.
Overuren aan 150 procent: een rekenvoorbeeld
Een bediende in PC 200 verdient € 3.200 bruto per maand en werkt 38 uur per week. Zijn uurloon is € 3.200 x 3 / (13 x 38) = € 19,43. Hij presteert 10 overuren. We vergelijken vier situaties, met 13,07% RSZ voor de werknemer en ongeveer 25% basisbijdrage voor de werkgever.
| 10 overuren | Bruto | RSZ werknemer | Kost werkgever |
|---|---|---|---|
| Weekdag, gewoon overuur (150%) | € 291,45 | € 38,09 | € 284,16 na fiscale vrijstelling |
| Zondag, gewoon overuur (200%) | € 388,60 | € 50,79 | € 405,60 na fiscale vrijstelling |
| Vrijwillig, binnen de 240 uren | € 194,30 | € 0 | € 194,30 |
| Vrijwillig, met overloon | € 291,45 | € 0 | € 291,45 |
Zo komen de bedragen tot stand.
- Weekdag. 10 x € 19,43 = € 194,30 gewoon loon, plus 50% overloon is € 97,15. Samen € 291,45. De werkgever betaalt daarop € 72,86 RSZ, dus € 364,31. Daarna houdt hij 41,25% van € 194,30 aan bedrijfsvoorheffing in zonder ze door te storten: € 80,15. Netto kost € 284,16.
- Zondag. 10 x € 38,86 = € 388,60. RSZ werkgever € 97,15, vrijstelling opnieuw € 80,15. Netto kost € 405,60.
- Vrijwillig zonder overloon. € 194,30 bruto is € 194,30 netto. Geen RSZ, geen bedrijfsvoorheffing.
- Vrijwillig met overloon. € 291,45 bruto, geen RSZ. Op dit bedrag houdt u wel bedrijfsvoorheffing in.
Benut de werknemer alle 240 netto-uren, dan krijgt hij € 4.663,20 netto extra per jaar, en u betaalt exact dat bedrag. Bij de gewone overuren hangt zijn netto af van zijn bedrijfsvoorheffing. Hij krijgt een belastingvermindering voor overwerk die al in de maandelijkse inhouding wordt verrekend.
Vrijwillige overuren sinds 1 april 2026: wat is netto?
Sinds 1 april 2026 bestaat er één stelsel voor alle sectoren: 360 vrijwillige overuren per kalenderjaar, zonder motief en zonder inhaalrust.
- 240 uren zonder overloon, vrij van RSZ en van bedrijfsvoorheffing.
- 120 uren met wettelijk overloon, vrij van RSZ maar niet van bedrijfsvoorheffing.
- Horeca. Een werkgever in PC 302 die in elke vestiging een geregistreerd kassasysteem gebruikt, gaat tot 450 uur, waarvan 360 zonder overloon.
Werkgever en werknemer kiezen zelf welke uren ze eerst gebruiken. Dat zet u best in het akkoord. Vrijwillige overuren en relance-uren die tot 31 maart 2026 zijn gepresteerd, tellen mee in het totaal van 2026.
Het akkoord. De werknemer geeft vooraf zijn uitdrukkelijk schriftelijk akkoord, voor 1 jaar. Het wordt stilzwijgend verlengd. Elke partij kan het schriftelijk opzeggen met een opzegtermijn van 1 maand. U blijft zelf beslissen of er overuren nodig zijn: het akkoord geeft de werknemer geen recht op extra uren.
De grenzen. Ook vrijwillige overuren blijven binnen 11 uur per dag en 50 uur per week. Daarbovenop geldt de Europese grens van gemiddeld 48 uur per week over 4 maanden. De RSZ vertaalt dat naar maximaal 174 overuren per kwartaal.
Hoe u het akkoord opstelt en wat er met akkoorden van voor april gebeurt, leest u in ons nieuwsbericht over vrijwillige overuren in 2026.
Overuren in de bouwsector en in transport
Bouw. In de zomer of in een drukke periode mag een bouwbedrijf de grenzen verhogen tot 9,50 uur per dag en 47,50 uur per week, tot 180 extra uren per kalenderjaar. Voor de eerste 130 uren hebt u het akkoord van de vakbondsafvaardiging nodig, of een melding aan de voorzitter van het paritair comité als er geen afvaardiging is. Voor de rest volgt u de procedure voor zaterdagwerk. Het gewijzigde rooster hangt u 24 uur vooraf uit.
De arbeider kiest voor het einde van de periode:
- Inhalen: een dag inhaalrust per 8 extra uren, op te nemen binnen 12 maanden. De extra uren betaalt u op het moment van de inhaalrust.
- Niet inhalen: een loontoeslag van 20% per extra uur. Voor die uren geldt de fiscale vrijstelling van 32,19%.
Meer over lonen en premies op de werf vindt u bij onze aanpak voor de bouwsector.
Transport. Voor het rijdend personeel in PSC 140.03 is het overloon 50%. De werknemer kan tot 130 uur inhaalrust per kalenderjaar laten uitbetalen in plaats van op te nemen. De arbeidstijd van chauffeurs wordt ook anders geteld dan in een magazijn. Zie onze pagina over loonadministratie in transport en de gids voor PC 140.
Overuren uitbetalen in de loonverwerking: vijf stappen
Een overuur kost pas het juiste bedrag als de registratie klopt. Zo verloopt het bij een maandloon:
- Registreer de uren per dag. Noteer per werknemer begin, einde en pauzes. Zonder tijdsregistratie kunt u bij een betwisting niet bewijzen welke uren gewone uren waren en welke overuren.
- Bepaal de soort. Vrijwillig, buitengewone vermeerdering, onvoorziene noodzakelijkheid of een flexibel rooster. De soort bepaalt de looncode, de RSZ en de bedrijfsvoorheffing.
- Vraag de keuze van de werknemer. Bij gewone overuren: inhalen of laten uitbetalen, voor het einde van de betaalperiode. Leg die keuze schriftelijk vast.
- Bereken het gewone loon met de premies. Tel ploegen-, nacht- en gevarenpremies mee in het uurloon waarop u het overloon berekent.
- Volg de tellers op. Per kalenderjaar: hoeveel vrijwillige uren met en zonder overloon, hoeveel uren niet ingehaald, hoeveel fiscaal voordelige overuren. Zo ziet u op tijd wanneer een quotum vol is.
Een maand met overuren levert een loonbrief met meerdere looncodes op. Op de loonbrief krijgt de werknemer ook een overzicht van de overschrijdingen van zijn uurrooster. Dat is verplicht: hij moet kunnen nagaan welk bedrag hem verschuldigd is.
Fouten die werkgevers maken bij het uitbetalen van overuren
- Overuren zonder grond. Bij een piek extra uren vragen zonder toelating van de inspectie of zonder akkoord van de afvaardiging. Het overloon blijft verschuldigd en de inspectie kan een proces-verbaal opstellen.
- Geen schriftelijk akkoord vooraf. Een mondeling ja of een akkoord achteraf volstaat niet. De uren zijn dan geen vrijwillige overuren maar overuren zonder wettelijke grond, met overloon en RSZ.
- Overloon op het basisloon. Ploegen- en nachtpremies vergeten in het gewone loon.
- Inhaalrust laten liggen. De interne grens van 143 uur bereiken zonder rust te geven, of de referteperiode laten verlopen.
- Het quotum niet opvolgen. Vrijwillige en relance-uren uit het eerste kwartaal vergeten, of niet bijhouden welke uren met en welke zonder overloon zijn gebruikt.
- Geen lijst voor de fiscale vrijstelling. De vrijstelling van bedrijfsvoorheffing toepassen zonder nominatieve lijst.
Wat Business Centrum hierin voor u doet
Wij houden per werknemer bij hoeveel vrijwillige, gewone en fiscaal voordelige overuren er al zijn gepresteerd, en verwerken ze met de juiste looncode in uw loonadministratie, samen met Acerta. U krijgt van ons het model voor het schriftelijk akkoord, de berekening van het overloon met de premies erin, en de lijst die de fiscus vraagt voor de vrijstelling van bedrijfsvoorheffing.