De maximale arbeidsduur in België is 8 uur per dag en 40 uur per week in de Arbeidswet, met een verplichte vermindering tot gemiddeld 38 uur per week. Roosters mogen daarvan afwijken binnen vaste grenzen, en tussen twee werkdagen liggen minstens 11 uur rust. Overuren zijn een uitzondering met eigen regels.
De vraag "hoeveel uur mag mijn werknemer werken" heeft dus drie lagen: de gewone grens, de toegelaten afwijkingen in het rooster en de absolute grenzen bij overuren. Deze gids zet ze op een rij met de stand van 1 november 2026, met de artikelen van de Arbeidswet van 16 maart 1971. Hoe u overuren betaalt, staat apart in overuren uitbetalen.
De maximale arbeidsduur per dag en per week: de basisregel
Artikel 19 van de Arbeidswet zegt het kort: de arbeidsduur "mag niet meer belopen dan acht uren per dag of 40 uren per week". Sinds 2003 moet elke onderneming de wekelijkse arbeidsduur ook verminderd hebben tot 38 uur. Dat hoeft geen effectieve week van 38 uur te zijn: veel ondernemingen werken 40 uur en geven inhaalrust. Hoe die dagen werken, leest u in ADV-dagen.
Een gemiddelde wordt berekend over een referteperiode. Die is in principe een trimester en kan tot 1 jaar verlengd worden. Over die periode moet de gemiddelde week de grens respecteren. Binnen de periode mag het aantal uren boven het gemiddelde nooit hoger gaan dan de interne grens van 143 uur.
Arbeidsduur is de tijd waarin de werknemer ter beschikking van de werkgever staat. Pauzes waarin hij vrij is, tellen niet mee. Verplaatsingen tussen klanten tijdens de dienst wel. Wie de tijd moet registreren, leest is tijdregistratie verplicht.
Uitzonderingen op de maximale arbeidsduur per dag in het rooster
Een rooster mag de daggrens van 8 uur overschrijden in een aantal regelingen, zonder dat het om overuren gaat. De weekgrens blijft dan meestal dezelfde.
| Regeling | Maximum per dag | Maximum per week | Waar het geregeld is |
|---|---|---|---|
| Gewone regeling | 8 uur | 40 uur, gemiddeld 38 | art. 19 Arbeidswet |
| Engelse week (vrije halve dag of dag) | 9 uur | ongewijzigd | art. 20, § 1 |
| Verre werkplaats | 10 uur | ongewijzigd | art. 20, § 2 |
| Vierdagenweek | 9,50 uur, tot 10 uur alleen via cao | ongewijzigd | art. 20bis/1 |
| Kleine flexibiliteit | 9 uur | 45 uur | art. 20bis, arbeidsreglement |
| Glijdende uren | 9 uur | 45 uur | arbeidsreglement of cao |
| Opeenvolgende ploegen | 11 uur | 50 uur | art. 22, 1° |
| Ononderbroken arbeid om technische redenen | 12 uur | 50 uur | art. 22, 2° |
| Bouw, verhoging volgens KB nr. 213 | 9,50 uur | 47,50 uur | KB nr. 213 |
Een systeem van glijdende uren heeft eigen regels voor de stamtijd en de overdracht van uren. In de bouw komen daar de sectorregels bij; zie sector bouw.
Kleine flexibiliteit: variabele weken binnen een gemiddelde
Met kleine flexibiliteit (artikel 20bis) wisselt u drukke en rustige weken af, zonder overuren. De regeling staat in het arbeidsreglement.
- Een werkdag mag tot 2 uur langer of korter zijn dan het gewone rooster, met een maximum van 9 uur.
- Een week mag tot 5 uur langer of korter zijn, met een maximum van 45 uur.
- Over de referteperiode, meestal een kalenderjaar, moet het gemiddelde de gewone wekelijkse arbeidsduur halen.
- De roosters die u mag toepassen, staan vooraf in het reglement, en de werknemers kennen ze op voorhand.
Rekenvoorbeeld
Een groothandel heeft een gewoon rooster van 5 dagen van 7,6 uur, samen 38 uur. In het najaar is er meer werk.
- Drukke weken: 5 dagen van 8,6 uur, samen 43 uur. Dat is 1 uur per dag en 5 uur per week extra, onder 9 uur per dag en 45 uur per week.
- Rustige weken in het voorjaar: 5 dagen van 6,6 uur, samen 33 uur.
- Tien drukke en tien rustige weken heffen elkaar op: gemiddeld blijft de week 38 uur over het jaar.
De extra uren in de drukke weken zijn geen overuren en geven geen overloon, zolang ze binnen de roosters van het reglement blijven en gecompenseerd worden.
Grote flexibiliteit gaat verder en vraagt een cao, meestal van het paritair comité. De horeca en het transport hebben elk hun eigen regels; zie sector horeca en sector transport. Wilt u een flexibel regime invoeren, dan is dat een wijziging van het arbeidsreglement met de gewone procedure.
Overuren: de absolute grenzen van de arbeidsduur
Overuren zijn uren boven de grenzen van het rooster. Ze mogen alleen in de gevallen die de wet toelaat, zoals een buitengewone vermeerdering van werk, een onvoorziene noodzaak of de vrijwillige overuren.
| Grens | Waarde | Bron |
|---|---|---|
| Absoluut maximum per dag bij de meeste overschrijdingen | 11 uur | art. 27 Arbeidswet |
| Absoluut maximum per week | 50 uur | art. 27 Arbeidswet |
| Gemiddelde week, inclusief overuren, over 4 maanden | 48 uur | Europese arbeidstijdrichtlijn |
| Uren boven het gemiddelde, op elk moment van de referteperiode | 143 uur | interne grens |
| Vrijwillige overuren per kalenderjaar | 360 uur, in de horeca met geregistreerde kassa 450 | art. 25bis Arbeidswet |
| Aankondiging van een gewijzigd rooster bij een werkpiek | 24 uur vooraf | aanplakking |
Een werkpiek geeft dus geen vrijbrief. Ook met toegelaten overuren mag een werknemer niet langer dan 11 uur per dag werken, behalve in de regimes met een hogere grens. Hoe de vrijwillige overuren werken, staat in vrijwillige overuren 2026. Het overloon en de inhaalrust staan in overuren uitbetalen.
Rusttijden en pauzes naast de maximale arbeidsduur
De maximale arbeidsduur zegt hoe lang iemand werkt. De rusttijden zeggen hoeveel vrije tijd ertussen moet liggen.
- Dagelijkse rust. Per periode van 24 uur heeft de werknemer recht op minstens 11 opeenvolgende uren rust (artikel 38ter). Wie een avonddienst sluit om 23 uur, opent dus niet om 7 uur.
- Uitzonderingen op die rust. Opgesplitste diensten, een ploegwissel en regimes uit een algemeen verbindend verklaarde cao.
- Wekelijkse rust. De dagelijkse rust komt bij de zondagsrust of de inhaalrust. Zo krijgt de werknemer elke week een onderbreking van 35 opeenvolgende uren.
- Pauze. Niemand werkt langer dan 6 uur zonder onderbreking (artikel 38quater). Zonder cao of koninklijk besluit duurt de pauze minstens 15 minuten. Of ze betaald is, leest u in is pauze betaald.
- Zondag. Werken op zondag is in principe verboden, met uitzonderingen. Wie meer dan 4 uur op zondag werkt, krijgt een volle dag inhaalrust. Meer in zondagwerk.
Nachtwerk heeft eigen grenzen en een eigen procedure; zie nachtarbeid 2026. Voor bereikbaarheid buiten de uren geldt het recht op deconnectie.
Voor wie geldt de maximale arbeidsduur niet?
Artikel 3 van de Arbeidswet sluit een aantal werknemers uit van de bepalingen over de arbeidsduur:
- werknemers met een leidende functie of een vertrouwenspost, zoals de Koning ze aanwijst;
- handelsvertegenwoordigers;
- huisarbeiders.
Een titel als "manager" volstaat niet. De functie moet op de lijst staan die het koninklijk besluit vastlegt. Wie twijfelt, behandelt de werknemer als iemand die onder de regels valt.
Voor deeltijdse werknemers gelden dezelfde maximale grenzen, met daarnaast eigen regels voor de roosters en de bekendmaking. Zie deeltijdse arbeidsovereenkomst en het model deeltijds uurrooster. Bij structureel telewerk organiseert de werknemer zijn werk zelf, maar binnen de arbeidsduur die voor hem geldt; zie structureel telewerk.
Beslishulp: mag dit rooster?
- Staat het rooster in het arbeidsreglement of binnen het kader van de gewone arbeidstijd? Zo niet, dan moet u het reglement eerst wijzigen. Zie uurrooster wijzigen als werkgever.
- Gaat een dag boven 8 uur? Kijk of een van de regelingen uit de tabel geldt: Engelse week, verre werkplaats, vierdagenweek, kleine flexibiliteit, ploegen of een sectorcao.
- Gaat een week boven het gemiddelde? Dan moet de referteperiode het compenseren, en blijft u onder de interne grens van 143 uur.
- Liggen er minstens 11 uur tussen het einde en het begin van twee diensten? Zo niet, kijk of een uitzondering geldt.
- Is er een pauze na hoogstens 6 uur?
- Gaat het om overuren? Kijk of er een wettelijke grond is en of de absolute grenzen van 11 en 50 uur gerespecteerd zijn.
Fouten die we vaak zien met de arbeidsduur
- Een rooster van 10 uur zonder regeling. Een lange dag mag alleen in een regeling die de wet of een cao toelaat.
- De rust na een late dienst vergeten. Een sluiting om middernacht en een opening om 8 uur is te kort.
- Kleine flexibiliteit zonder reglement. Variabele weken die niet in het reglement staan, zijn overuren.
- Overuren zonder grond. "Er was veel werk" volstaat niet. De wet noemt de gevallen.
- Kaderleden te ruim uitsluiten. Alleen de functies op de lijst vallen buiten de regels.
Wat Business Centrum hierin voor u doet
Business Centrum is een sociaal bureau in Gent, opgericht in 2013, en erkend partner van Acerta. U levert de prestaties aan, Business Centrum verwerkt ze via Acerta, erkend secretariaat met nummer 250. Uw vaste contactpersoon kijkt met u na of uw roosters in het reglement staan, of de uren binnen de grenzen blijven en welke uren als overuren in de loonverwerking komen. Meer over de verwerking staat op loonadministratie. Hoe het werk tussen Business Centrum en Acerta verdeeld is, leest u op sociaal bureau en Acerta.
Wilt u een flexibel rooster, een vierdagenweek of een seizoensregime invoeren en weet u niet welke grenzen gelden? Laat u terugbellen en Business Centrum overloopt uw roosters met u. Voor een juridisch geschil over arbeidstijd verwijzen wij u naar een advocaat of uw sectorfederatie.