Een startbaanovereenkomst is elke minstens halftijdse arbeidsovereenkomst, of leer-, stage- of inschakelingsovereenkomst, met een jongere die bij zijn indiensttreding jonger is dan 26 jaar. U sluit er geen apart contract voor: het label hangt vanzelf aan het contract en u geeft het aan in de DmfA. De startbaanverplichting voor werkgevers met minstens 50 werknemers is opgeheven vanaf 1 januari 2026, samen met de sanctie. Wat blijft: de bijzondere rechten van de jongere, het startersloon en de DmfA-code.
Startbaanverplichting: afgeschaft vanaf 1 januari 2026
De wet van 18 december 2025 houdende diverse bepalingen heeft in de wet van 24 december 1999 de artikelen over de startbaanverplichting en over de werkplekleerplaatsen opgeheven, met ingang van 1 januari 2026. Het artikel met de sanctie viel mee weg. De FOD Werkgelegenheid zegt het zo: de verplichting wordt afgeschaft, maar "de startbaanovereenkomst voor de tewerkstelling van een jongere tot en met het kwartaal van de 26ste verjaardag blijft bestaan".
| Tot en met 2025 | Vanaf 2026 | |
|---|---|---|
| Individuele startbaanverplichting | Werkgevers met minstens 50 werknemers, berekend op het personeelsbestand van 30 juni van het jaar voordien | Opgeheven |
| Quotum profitsector | 3% van het personeelsbestand | Geen quotum |
| Quotum non-profit en niet-federale overheden | 1,50% | Geen quotum |
| Werkplekleerplaatsen (collectief, privésector) | 1% van het globale personeelsbestand, ongeacht de omvang | Opgeheven |
| Sanctie bij een tekort | In de wet van 1999 | Artikel geschrapt |
| Startbaanovereenkomst voor jongeren onder 26 | Bestaat | Bestaat |
Startbaanovereenkomst voorwaarden: wie is startbaner?
Alleen de leeftijd telt. Elke jongere die bij zijn indiensttreding jonger is dan 26 jaar en werkt met een overeenkomst die in aanmerking komt, is startbaner. Er is geen formaliteit nodig: sinds 1 april 2010 hoeft de jongere niet meer ingeschreven te zijn als werkzoekende.
Wat er niet toe doet:
- Zijn werkverleden. Hij mag voordien al gewerkt hebben als jobstudent, uitzendkracht, met een leerovereenkomst of zelfs met een andere startbaanovereenkomst.
- Zijn statuut bij de aanwerving. Werkzoekende, uitkeringsgerechtigde werkloze of al aan het werk: het maakt niet uit.
- Het aantal werkgevers. Tot zijn 26ste mag de jongere bij een onbeperkt aantal werkgevers werken. Elke nieuwe werkgever start een nieuwe, aparte startbaanovereenkomst.
- De grootte van uw bedrijf. Elke werkgever mag zoveel jongeren aanwerven als hij wil.
Wat geen startbaanovereenkomst kan zijn: een studentenovereenkomst, een beroepsinlevingsstage, een arbeidsovereenkomst van minder dan halftijds en een statutaire benoeming. Een jobstudent valt dus buiten de regeling, ook als hij jonger is dan 26. Meer over die overeenkomst bij jobstudenten. Een uitzendovereenkomst met een jongere onder 26 is wel een startbaanovereenkomst.
Hoe lang? Zolang de jongere bij u werkt, uiterlijk tot de laatste dag van het kwartaal waarin hij 26 wordt. Een voorbeeld. Sara is geboren op 14 mei 2001. Ze komt op 2 november 2026 bij u in dienst, op 25-jarige leeftijd. Ze wordt 26 op 14 mei 2027, in het tweede kwartaal. Haar startbaanovereenkomst loopt tot en met 30 juni 2027. In de DmfA van het derde kwartaal van 2027 vermeldt u de code niet meer. Ze blijft gewoon in dienst met hetzelfde contract.
Een startbaanovereenkomst bij dezelfde werkgever mag ook uit meerdere aansluitende contracten bestaan, bijvoorbeeld eerst een contract van bepaalde duur en daarna een van onbepaalde duur. Kijk wel na of het arbeidsrecht die opeenvolging toelaat.
Startbaanovereenkomst type 1, 2 en 3
De wet kent drie types. U kiest er geen: het type volgt uit de overeenkomst die u met de jongere sluit.
| Type | Wat het is | Voorwaarden |
|---|---|---|
| Type 1 | Een gewone arbeidsovereenkomst | Minstens halftijds, bepaalde of onbepaalde duur, geen minimumduur |
| Type 2 | Een deeltijdse arbeidsovereenkomst plus een opleiding | Minstens halftijds werk, opleiding van minstens 240 uur per jaar, georganiseerd of erkend door de Gemeenschap of een sector; werk en opleiding samen niet meer dan een voltijdse baan |
| Type 3 | Een leer-, stage- of inschakelingsovereenkomst | Contracten in het duaal leren (zoals de overeenkomst alternerende opleiding), een stage in de opleiding tot ondernemingshoofd, een overeenkomst voor socio-professionele inschakeling |
Type 1 is wat u in de praktijk het vaakst ziet: een jongere die halftijds, deeltijds of voltijds bij u begint met een gewone arbeidsovereenkomst. Een model is sinds 1 januari 2004 niet meer nodig. Hoe u een deeltijds contract correct opstelt, met uurrooster en arbeidsregeling, staat in onze gids over de deeltijdse arbeidsovereenkomst.
Type 2 vraagt meer papier. In het contract staan de naam en inhoud van de opleiding, de duur, het uurrooster en de opleidingsinstelling. De instelling geeft de jongere een inschrijvingsbewijs en elk kwartaal een bewijs dat hij de opleiding regelmatig volgt. De jongere bezorgt die bewijzen aan u en u bewaart ze minstens 5 jaar. Stopt de opleiding en blijft hij werken, dan wordt het automatisch een type 1.
De startbaanovereenkomst aangeven in de DmfA
De Dimona doet u zoals voor elke andere werknemer. Het startbaanlabel komt pas in de kwartaalaangifte. Vanaf de eerste DmfA na de indiensttreding vult u op de tewerkstellingslijn in het vak "Maatregel ter bevordering van de werkgelegenheid" de juiste code in, zolang de tewerkstelling duurt en uiterlijk tot het kwartaal waarin de jongere 26 wordt.
| Code | Betekenis |
|---|---|
| 10 | Startbaanovereenkomst type 1 |
| 11 | Startbaanovereenkomst type 2 |
| 12 | Startbaanovereenkomst type 3 |
| 13 tot 18 | Dezelfde types, voor een jongere met een handicap of van buitenlandse afkomst |
Wat de DmfA verder bevat en hoe het ritme van de kwartaalaangifte loopt, leest u in wat is DmfA. Het toezicht op de wet ligt bij de sociaal inspecteurs, met hun gewone bevoegdheden uit het Sociaal Strafwetboek. Een specifieke boete voor een startbaanovereenkomst staat na de afschaffing niet meer in de wet.
Wat de jongere met een startbaanovereenkomst extra heeft
Een startbaner heeft dezelfde rechten als uw andere werknemers, met recht op hetzelfde loon als een collega in dezelfde functie. Daarbovenop gelden tijdens de eerste 12 maanden drie bijzondere regels.
| Regel | Voor welk type | Wat het voor u betekent |
|---|---|---|
| Afwezig met behoud van loon om in te gaan op werkaanbiedingen | Alle types | U betaalt het loon door als hij gaat solliciteren |
| Opzeg van 7 dagen als hij een andere baan vindt | Type 1 en 2 | De termijn begint de dag na de betekening, in afwijking van de gewone opzegtermijnen |
| Tot 10% van het loon aan opleiding besteden en dat inhouden | Alleen type 1 | Het loon mag niet onder het gewaarborgd gemiddeld minimummaandinkomen zakken. U rapporteert jaarlijks aan de ondernemingsraad, de werknemersafvaardiging of het subregionaal tewerkstellingscomité waaraan het bedrag ging |
Een voorbeeld van de korte opzeg. Jonas, 22, begint op 1 februari 2027 bij u met een contract van onbepaalde duur. Op maandag 7 juni 2027 betekent hij zijn opzeg omdat hij een andere baan heeft. De termijn van 7 dagen start op dinsdag 8 juni en loopt af op maandag 14 juni 2027. Vanaf 1 februari 2028 geldt die korte termijn niet meer en volgt hij de gewone opzegregels.
Gaat een startbaner uit dienst, dan levert u dezelfde documenten af als bij elk ander vertrek: C4, vakantieattest voor een bediende, individuele rekening. De volledige lijst staat in sociale documenten bij ontslag.
Startersloon: een lager brutoloon voor een startbaner van 18 tot 20
Met een startbaanovereenkomst type 1 kunt u het brutoloon van een jongere van 18, 19 of 20 jaar verlagen. De jongere verliest daar netto niets bij: u betaalt hem een compenserende toeslag, gelijk aan het verschil tussen het nettoloon op het volle en op het verlaagde brutoloon. Die toeslag brengt u in mindering van de bedrijfsvoorheffing die u doorstort. De regeling geldt voor jongeren die vanaf 1 juli 2018 zijn aangeworven.
| Leeftijd op de laatste dag van de maand | Vermindering van het brutoloon |
|---|---|
| 18 jaar | 18% |
| 19 jaar | 12% |
| 20 jaar | 6% |
De voorwaarden volgens de FOD Werkgelegenheid:
- Type 1, geen student, geen flexi-job. Een leerovereenkomst of een andere vorm van alternerend leren komt niet in aanmerking.
- Een nieuwe werknemer zonder werkervaring. Hij was vlak voor de aanwerving ingeschreven als werkzoekende bij VDAB, Forem, Actiris of het Arbeitsamt, en hij werkte in de referentiekwartalen hoogstens één kwartaal het equivalent van een 4/5-baan.
- Een loon op het minimum. Het niet-verminderde brutoloon ligt niet hoger dan het minimumloon van uw paritair comité, of het nationale minimum als uw comité er geen heeft.
- Uw sector heeft geen eigen lagere jongerenlonen. Comités met lagere minimumlonen voor 18- tot 21-jarigen zijn uitgesloten, tenzij die lonen alleen voor studenten gelden.
- Het staat in het contract. U vermeldt uitdrukkelijk in de arbeidsovereenkomst dat u het brutoloon vermindert en compenseert volgens deze regeling.
Een tijdlijn. Milan is geboren op 3 maart 2008 en staat ingeschreven bij VDAB. Hij begint op 1 september 2026 voltijds bij u, aan het minimumloon van uw comité, met de vermelding in zijn contract. Van september 2026 tot en met februari 2027 is hij op de laatste dag van elke maand 18: u vermindert zijn brutoloon met 18%. Vanaf maart 2027 is dat 12% en vanaf maart 2028 6%. Vanaf maart 2029 betaalt u het volle loon.
Is niet aan alle voorwaarden voldaan, dan geldt het niet-verminderde loon en zijn de RSZ-bijdragen ook op dat volle loon verschuldigd. Dat corrigeren achteraf kost meer dan het vooraf nakijken.
RSZ-vermindering voor jongeren in 2026: wat nog bestaat
De bijdrageverminderingen voor doelgroepen zijn sinds de staatshervorming een zaak van de gewesten. Voor jongeren als doelgroep blijft er in 2026 weinig over.
| Gewest | Wat gold | Stand in 2026 |
|---|---|---|
| Vlaanderen | Federale vermindering jonge werknemers, daarna een Vlaamse voor laaggeschoolde jongeren | Federale definitief stopgezet op 31 december 2018. Vlaamse: geen recht meer voor wie na 30 juni 2024 in dienst kwam |
| Brussel | Federale vermindering jonge werknemers; later activa.brussels voor werkzoekenden, ook jongeren | Federale stopgezet op 31 december 2018. Activa.brussels afgeschaft vanaf 15 juli 2026, met een overgang tot 31 december 2026 voor contracten getekend voor die datum |
| Wallonië | Federale vermindering jonge werknemers, daarna Impulsion -25 ans | Federale stopgezet op 30 juni 2020. Impulsion -25 ans: geen nieuwe aanvragen sinds 1 juli 2026, vervangen door Job Plus |
Wat in Vlaanderen wel bestaat, los van de leeftijd: de doelgroepvermindering voor personen zonder recente duurzame werkervaring. De werknemer stond minstens 2 jaar ingeschreven als niet-werkend werkzoekende bij VDAB, en u krijgt maximaal € 1.000 per kwartaal, gedurende 4 kwartalen. Is de jongere uw eerste of een van uw eerste werknemers, kijk dan naar de federale RSZ-vermindering voor de eerste werknemer. Of een werknemer in aanmerking komt, ziet u in de onlinedienst Ecaro.
Een jongere vraagt om een startbaanovereenkomst
Er is niets aan te vragen. Volgens de FOD Werkgelegenheid is elke tewerkstelling van een jongere onder 26 met een overeenkomst die in aanmerking komt automatisch een startbaanovereenkomst, zonder formaliteit en zonder inschrijving als werkzoekende. Een startbaankaart of werkkaart bestaat niet meer: de RVA levert sinds 1 juli 2019 geen werkkaarten meer af. Wil u het startersloon toepassen, dan moet de jongere wel vlak voor de aanwerving ingeschreven zijn als werkzoekende bij VDAB, Actiris of Forem.
Fouten met de startbaanovereenkomst die we zien
- Nog rekenen met het quotum. Sinds 1 januari 2026 is er geen startbaanverplichting meer. Een advies of een interne planning die nog een percentage startbaners oplegt, is achterhaald.
- Een oud model met startbaankaart gebruiken. Oude modellen verwijzen naar een kaart van de RVA en naar inschrijving bij de VDAB. Dat is niet meer nodig en verwart de jongere.
- De DmfA-code vergeten, of laten staan. De code hoort er vanaf de eerste kwartaalaangifte, en ze verdwijnt na het kwartaal waarin de jongere 26 wordt.
- Een jobstudent als startbaner aangeven. Een studentenovereenkomst is nooit een startbaanovereenkomst, ook niet als de student jonger is dan 26. Hetzelfde geldt voor een contract van minder dan halftijds.
- Het startersloon toepassen zonder vermelding in het contract. Dan is het volle loon verschuldigd, met de bijdragen erop. Een contract achteraf aanpassen met terugwerkende kracht kan niet.
- De korte opzeg van de jongere weigeren. Vindt een startbaner binnen de eerste 12 maanden een andere baan, dan mag hij met 7 dagen vertrekken. Een langere termijn eisen kan niet.
- Bij type 2 de bewijzen niet bijhouden. Bewaar het inschrijvingsbewijs en de kwartaalbewijzen van de opleiding minstens 5 jaar.
Startbaanovereenkomst en uw loonadministratie
Business Centrum stelt samen met u de arbeidsovereenkomst van een jonge werknemer op, doet de Dimona en geeft in de DmfA het juiste startbaantype aan zolang dat nodig is. Dat loopt samen met Acerta, binnen uw loonadministratie, met een vast aanspreekpunt. Wilt u weten wat dit voor een jongere in uw bedrijf betekent, vraag het ons.