Een werkgever mag een uurrooster alleen eenzijdig wijzigen binnen wat het arbeidsreglement al voorziet. Overstappen naar een ander flexibel rooster kan met 7 dagen kennisgeving, een variabel deeltijds rooster met 7 werkdagen. Een nieuw rooster vraagt een wijziging van het arbeidsreglement, tenzij het past binnen een kader van de gewone arbeidstijd dat al in het reglement staat. Staat het rooster in het contract, dan hebt u het akkoord van de werknemer nodig.
Mag een werkgever het uurrooster wijzigen in België? Drie niveaus
Waar het rooster vastligt, bepaalt wat u zelf mag:
| Wat u wilt veranderen | Eenzijdig? | Hoe | Termijn |
|---|---|---|---|
| Wisselen tussen flexibele roosters die al in het arbeidsreglement staan | Ja | Gedagtekend bericht uithangen | 7 dagen vooraf |
| Variabel deeltijds rooster binnen het kader van het reglement | Ja | Schriftelijke kennisgeving | 7 werkdagen, via sector-cao minstens 3 |
| Tijdelijk begin en einde van de dag verschuiven bij een wettelijke afwijking | Ja | Bericht uithangen | 24 uur vooraf |
| Een nieuw rooster invoeren dat niet in het reglement staat en niet binnen het kader van de arbeidstijd valt | Via procedure | Wijziging van het arbeidsreglement | 15 dagen voor opmerkingen |
| Een rooster dat in het contract staat wezenlijk wijzigen | Nee | Addendum met akkoord | Vanaf ondertekening |
Bij flexibele uurroosters schommelt het rooster tussen piek en dal, met maximaal 2 uur meer of minder per dag en 5 uur per week, en nooit boven 9 uur per dag of 45 uur per week. Over 12 maanden moet het gemiddelde kloppen. Elk alternatief rooster moet al in het reglement staan.
Hoe ver mag een werkgever de arbeidsovereenkomst eenzijdig wijzigen?
De wet is kort: een beding waarbij de werkgever zich het recht voorbehoudt om de voorwaarden van de overeenkomst eenzijdig te wijzigen, is nietig (artikel 25 van de Arbeidsovereenkomstenwet). Een clausule "de werkgever kan de uren aanpassen naargelang de noden" helpt u dus niet.
Binnen uw gezag mag u het werk wel organiseren. Het onderscheid ligt bij wat wezenlijk is:
- Meestal wezenlijk: het loon, de functie, de arbeidsduur, en een rooster dat uitdrukkelijk is afgesproken, zoals een deeltijds rooster of alleen dagwerk.
- Meestal niet wezenlijk: een klein verschuiven van begin of einde binnen de roosters van het reglement, of een andere werkplek dichtbij als het contract daar niets over zegt.
Wijzigt u eenzijdig en ingrijpend een wezenlijk element, dan kan de werknemer dat inroepen als een impliciet ontslag. Dat staat niet in de wet maar volgt uit vaste rechtspraak. Hij stopt dan met werken en eist een opzegvergoeding, alsof u hem ontslagen had. Oordeelt de rechter dat de wijziging niet ingrijpend was, dan wordt de werknemer zelf geacht de overeenkomst te hebben beëindigd. Hoeveel dat kost, leest u in onze gids over de opzegtermijn van de werkgever. De werknemer moet wel snel reageren: wie maandenlang zonder protest onder de nieuwe voorwaarden blijft werken, kan geacht worden ze aanvaard te hebben.
Uurrooster wijzigen via het arbeidsreglement: de stappen
- Schrijf het nieuwe rooster uit, met begin, einde, pauzes en de dagen waarop het geldt.
- Hang het ontwerp uit, als u geen ondernemingsraad hebt. De werknemers kunnen gedurende 15 dagen opmerkingen in een register schrijven.
- Zonder opmerkingen gaat de wijziging in op de 15de dag na de aanplakking. Met een ondernemingsraad gaat ze in 15 dagen na het akkoord.
- Bij opmerkingen probeert de inspecteur te verzoenen, daarna het paritair comité. Voor een nieuw rooster of een uitbreiding van het kader van de arbeidstijd volstaat daar sinds 1 juni 2026 de stem van één werkgevers- en één werknemersorganisatie.
- Bezorg een afschrift binnen 8 dagen aan de inspectie, online via arbeidsreglement.belgie.be.
- Geef elke werknemer een kopie van de wijziging. Zonder kopie is hij er niet aan gebonden.
Sinds 1 juni 2026 kunt u in het reglement ook een kader van de gewone arbeidstijd vastleggen: de tijdvakken waarbinnen er gewerkt wordt. Voltijdse en vaste deeltijdse roosters binnen dat kader hoeft u dan niet meer apart op te sommen. Een model vindt u in onze gids arbeidsreglement opstellen.
Uurrooster wijzigen in transport, bouw en horeca
- Bouw. In de zomer of bij intense activiteit kunnen de grenzen naar 9,50 uur per dag en 47,50 uur per week, met het akkoord van de vakbondsafvaardiging of een melding aan de voorzitter van het paritair comité. Het gewijzigde rooster hangt u 24 uur vooraf uit.
- Transport en logistiek. Voor vervoer, laden en lossen bestaat een eigen afwijking (artikel 24 van de Arbeidswet), als een koninklijk besluit ze voor uw sector toelaat. Anders valt een onvoorziene piek, zoals een extra rit of een late levering, onder buitengewone vermeerdering van werk: u hangt het gewijzigde rooster 24 uur vooraf uit, met de toelating van de inspectie en het akkoord van de vakbondsafvaardiging als u er een hebt. Voor chauffeurs wordt de arbeidstijd volgens eigen regels vastgesteld.
- Horeca. Veel personeel werkt deeltijds met een variabel rooster. De termijn is 7 werkdagen, tenzij een algemeen verbindend verklaarde sector-cao een kortere termijn vastlegt, met een minimum van 3 werkdagen. Het rooster moet passen binnen het kader in het arbeidsreglement.
Meer over deeltijdse contracten en variabele roosters in onze gids over de deeltijdse arbeidsovereenkomst.
Mag u de arbeidsovereenkomst wijzigen tijdens ziekte?
Tijdens arbeidsongeschiktheid is de overeenkomst geschorst. U kunt dan niets eenzijdig wijzigen. Komt de werknemer terug met beperkingen, dan spreekt u aangepast werk, minder uren of een ander rooster af in een addendum. In een re-integratietraject gebeurt dat op basis van het advies van de arbeidsarts. Gaat de werknemer niet akkoord, dan blijft de oorspronkelijke overeenkomst gelden.
Een addendum bij de arbeidsovereenkomst opstellen: een model
Een addendum is een schriftelijke wijziging die beide partijen ondertekenen. Een voorbeeld:
Addendum bij de arbeidsovereenkomst van [datum] tussen [werkgever] en [werknemer]
- Vanaf [datum] wordt het uurrooster van de werknemer: [dagen en uren].
- De wekelijkse arbeidsduur bedraagt [aantal] uur. Het brutoloon wordt [bedrag] per maand.
- Deze wijziging geldt [voor onbepaalde duur / tot en met datum].
- Alle andere bepalingen van de arbeidsovereenkomst blijven ongewijzigd.
Opgemaakt in twee exemplaren te [plaats] op [datum]. Handtekening werkgever, handtekening werknemer.
Download dit model in Word en PDF.
Wijzigt de arbeidsduur van een deeltijdse werknemer, dan vermeldt het addendum ook het nieuwe deeltijdse rooster, en past u de loonverwerking aan.
Fouten die werkgevers maken
- Een nieuw rooster toepassen voor het reglement gewijzigd is. De werknemers werken dan buiten de roosters, met een boete als gevolg.
- Een flexibiliteitsclausule in het contract als vrijbrief zien. Die clausule is nietig.
- Een variabel deeltijds rooster te laat meedelen, of mondeling.
- Dagwerk omzetten naar avond- of nachtwerk zonder akkoord, terwijl het contract dagwerk vermeldt.
- Geen addendum maken bij een andere arbeidsduur of een ander loon.
Wat Business Centrum hierin voor u doet
Wij bekijken of uw wijziging past binnen het arbeidsreglement of een addendum vraagt, schrijven het addendum of de nieuwe arbeidsovereenkomst uit en begeleiden de procedure voor het reglement. Daarna passen we uw loonverwerking aan, samen met Acerta.