Werknemer ziek: wie betaalt en wat doet de werkgever?

Is een werknemer ziek, dan betaalt u als werkgever eerst zelf zijn loon: dat is het gewaarborgd loon. Een bediende krijgt 30 kalenderdagen 100% van zijn loon. Een arbeider krijgt de eerste week 100%, daarna betaalt u een dalend deel en schiet het ziekenfonds bij. Na de eerste maand neemt het ziekenfonds over met 60% van het begrensde loon. Daarnaast heeft u een paar plichten: het attest opvolgen, eventueel een controle laten doen en bij een lange ziekte meewerken aan de re-integratie.

Werknemer ziek: wie betaalt wat?

De dagen tellen in kalenderdagen vanaf de eerste dag van de ongeschiktheid. U betaalt alleen de dagen waarop de werknemer normaal zou werken. Wordt hij ziek tijdens een werkdag en gaat hij naar huis, dan betaalt u die dag volledig en start de periode de dag erna.

Twee uitzonderingen kosten vaak geld. Een arbeider heeft pas recht op gewaarborgd loon na 1 maand ononderbroken dienst. En een bediende met een contract van minder dan 3 maanden valt onder het regime van de arbeiders. De volledige berekening, met een rekenvoorbeeld in euro, staat in de gids over het gewaarborgd loon.

Na de eerste maand stopt uw loonkost niet altijd helemaal. Heeft uw onderneming gemiddeld minstens 50 werknemers, dan betaalt u voor ziektes vanaf 2026 een solidariteitsbijdrage van 30% op de uitkering van de tweede en derde ziektemaand, voor werknemers jonger dan 55 jaar.

Fouten bij een zieke werknemer die geld kosten

• Een arbeider in zijn eerste maand volledig doorbetalen. Zonder 1 maand dienst is er geen gewaarborgd loon.
• Een kort contract van een bediende als een gewoon contract behandelen. Onder 3 maanden geldt het regime van de arbeiders.
• Een herval als nieuwe ziekte boeken. Binnen 8 weken betaalt u alleen het saldo, tenzij een attest een andere ziekte aantoont.
• Een te laat attest toch volledig betalen. U mag het loon weigeren voor de dagen voor het attest, als uw arbeidsreglement de termijn vastlegt.
• Ziektedagen in de vakantie als vakantie laten staan. Die dagen kent u later opnieuw toe.
• De melding aan de arbeidsarts vergeten. Na 4 weken ziekte hoort de arbeidsarts het te weten.

Ziekteverlof bediende en arbeider: het verschil

Het woord ziekteverlof is wat misleidend: het is geen verlof dat de werknemer aanvraagt, maar een schorsing van het contract door ziekte. Het verschil tussen een bediende en een arbeider zit alleen in de eerste maand.

• Bediende met een contract van onbepaalde duur of van minstens 3 maanden: de hele eerste maand volledig loon van u, zonder anciënniteitsvoorwaarde.
• Arbeider: een week volledig loon, een week een groot deel, en daarna een aanvulling op de uitkering van het ziekenfonds. Pas na 1 maand dienst.

Vanaf de tweede maand zijn beide gelijk: het ziekenfonds betaalt. Voor de uitkering moet de werknemer zijn ongeschiktheid zelf aangeven bij het ziekenfonds, een arbeider binnen 14 kalenderdagen en een bediende binnen 28 kalenderdagen.

Ziekte werknemer: verplichtingen van de werkgever op dag 1

1. Laat de werknemer zich meteen ziek melden. Hij moet u onmiddellijk verwittigen, op de manier die uw arbeidsreglement voorschrijft.
2. Volg het attest op. Vraagt uw arbeidsreglement een attest, dan bezorgt de werknemer het binnen 2 werkdagen. Hij mag 2 keer per kalenderjaar de eerste ziektedag wegblijven zonder attest. Een onderneming met minder dan 50 werknemers kan dat uitsluiten.
3. Beslis of u een controle laat doen. Twijfelt u, dan stuurt u een controlearts.
4. Geef de ziekte door aan uw loonadministratie. Ze bepaalt welke dagen gewaarborgd loon zijn en welke code ze krijgen.
5. Hou de duur in het oog. Na 4 weken meldt u de ziekte aan de arbeidsarts van uw externe dienst.

Komt het attest te laat, dan kunt u het gewaarborgd loon weigeren voor de dagen voor het attest. Hoe dat precies werkt, wat er in uw arbeidsreglement moet staan en wat u doet bij een briefje zonder handtekening, leest u in ziektebriefje werkgever.

Een controlearts sturen bij een zieke werknemer

U mag een werknemer laten controleren door een arts die u aanstelt en betaalt. Legt uw arbeidsreglement een beschikbaarheid op, dan moet de werknemer hoogstens 4 aaneengesloten uren tussen 7 en 20 uur thuis zijn voor de controle. De controlearts beoordeelt alleen of de werknemer ongeschikt is, niet welke ziekte hij heeft: de diagnose blijft geheim.

Onttrekt de werknemer zich zonder wettige reden aan de controle, dan kan hij zijn gewaarborgd loon verliezen voor de ziektedagen voor de controle die alsnog plaatsvindt. Vindt de controlearts hem arbeidsgeschikt, dan kunt u het loon weigeren vanaf de eerste controle. Betwist hij het oordeel, dan start de meest gerede partij binnen 2 werkdagen een arbitrage. De kosten, de stappen en een clausule voor uw arbeidsreglement staan in controlearts sturen als werkgever.

Wordt de werknemer opnieuw ziek? Herval binnen 8 weken

Wordt een werknemer opnieuw ziek binnen 8 weken na een ziekte waarvoor u gewaarborgd loon betaalde, dan start er geen nieuwe periode. U betaalt alleen de dagen die van de eerste periode overbleven. Tot eind 2025 was die termijn 14 dagen. Toont de werknemer met een attest aan dat het om een andere ziekte gaat, dan start wel een nieuwe periode van gewaarborgd loon.

Zieke werknemer langdurig afwezig: re-integratie en medische overmacht

Duurt de ziekte langer, dan verschuift de vraag van wie betaalt naar hoe de werknemer terugkeert. Sinds 1 januari 2026 gelden nieuwe regels:

• Na 4 weken meldt u de ziekte aan de arbeidsarts, die contact opneemt met de werknemer.
• Vanaf 8 weken kan een inschatting van het arbeidspotentieel volgen. Met minstens 20 werknemers vraagt u die zelf aan.
• Na 6 maanden ononderbroken ongeschiktheid kan de procedure voor medische overmacht starten. Stelt de arbeidsarts vast dat de werknemer het overeengekomen werk definitief niet meer kan doen en is er geen aangepast werk, dan eindigt het contract zonder opzeg. U betaalt wel € 1.800 aan het Terug Naar Werk-fonds.

De tijdlijn per week staat in re-integratie 2026, de procedure met alle termijnen en een modelbrief in medische overmacht.

Ziek tijdens vakantie of tijdens de opzeg

Tijdens de vakantie. Wordt een werknemer ziek tijdens zijn jaarlijkse vakantie, dan betaalt u sinds 1 januari 2024 gewaarborgd loon voor die dagen en behoudt hij zijn vakantiedagen. Hij moet u altijd een attest bezorgen. Hoe u de dagen opnieuw toekent en boekt, staat in ziek tijdens vakantie.

Tijdens de opzeg. Gaf u zelf opzeg, dan houdt de ziekte de opzeg tegen en schuift de einddatum op. Zegde de werknemer op, dan loopt de opzeg door. Wat u doorbetaalt en wanneer verbreken goedkoper is, leest u in ziek tijdens opzegtermijn.

Een zieke werknemer ontslaan?

Ziekte geeft geen ontslagbescherming. U mag een zieke werknemer ontslaan met opzeg of met een vergoeding. De ziekte zelf mag alleen niet de reden zijn: gezondheidstoestand is een beschermd criterium, en een discriminerend ontslag kost 6 maanden brutoloon. Opzeg, medische overmacht en een akkoord staan naast elkaar in werknemer ontslaan tijdens ziekte.

Alles over een zieke werknemer

• Gewaarborgd loon: wat u betaalt voor een arbeider en een bediende, in euro.
• Ziektebriefje werkgever: de regels van 2026 en de dagen zonder attest.
• Controlearts sturen als werkgever: kosten, regels en een clausule.
• Re-integratie 2026: wat er veranderde voor werkgevers.
• Medische overmacht: de procedure en tijdlijn.
• Ziek tijdens vakantie: welke dagen u opnieuw toekent.
• Ziek tijdens opzegtermijn: de nieuwe einddatum.
• Werknemer ontslaan tijdens ziekte: mag het en wat kost het.
• Soorten verlof: de andere afwezigheden naast ziekte.

Business Centrum verwerkt elke ziekteperiode in de loonfiche: welke dagen gewaarborgd loon zijn, welk percentage geldt voor een arbeider en wanneer het ziekenfonds overneemt. Samen met Acerta zorgen we dat de aangiften kloppen. Twijfelt u over een attest, een herval of een lange afwezigheid, vraag het ons.