Het aanvullend pensioen in de horeca is het sociaal sectoraal pensioenstelsel van PC 302, het Paritair Comité voor het hotelbedrijf. Sinds 1 januari 2013 bouwen arbeiders en bedienden in restaurants, hotels, cafés en traiteurs een pensioen op naast hun wettelijk pensioen. De werkgever betaalt 0,97% van het referteloon voor het pensioen en 0,04% voor de solidariteit. Met de bijzondere bijdrage erbij int de RSZ 1,10%. U betaalt het mee met uw gewone RSZ-bijdragen, de werknemer betaalt niets.
Deze gids gaat over het sectorpensioen van PC 302. Hoe sectorplannen in het algemeen werken en hoe ze per comité verschillen, leest u in onze gids over het sectoraal pensioenplan. De lonen, premies en andere fondsbijdragen van het comité staan in de gids over paritair comité 302.
Aanvullend pensioen horeca in een oogopslag
| Onderdeel | Wat geldt |
|---|---|
| Van kracht sinds | 1 januari 2013 |
| Wie | Arbeiders en bedienden van een werkgever in PC 302, geen extra's |
| Pensioenbijdrage | 0,97% van het referteloon |
| Solidariteitsbijdrage | 0,04% van het referteloon |
| Samen, zonder bijzondere bijdrage | 1,01% |
| Wat de RSZ int | 1,10%, de bijzondere bijdrage van 8,86% inbegrepen |
| Referteloon | arbeiders 108%, bedienden 100% van het brutoloon |
| Bijdrage van de werknemer | Geen |
| Inrichter | Fonds Tweede Pijler PC 302 |
| Pensioeninstelling | AG Insurance, als enige sinds 1 juli 2021 |
| Type plan | Uitgesteld kapitaal met terugbetaling van de reserve bij overlijden, met gewaarborgd rendement |
| Regeling | Cao van 11 december 2024 (nr. 191531/CO/302) |
De basis is de cao van 28 juni 2012 (nr. 110552/CO/302), die het stelsel invoerde. Sindsdien hebben verschillende cao's de bijdrage, het referteloon en de pensioeninstelling aangepast. De cao van 11 december 2024 vervangt het pensioen- en solidariteitsreglement, om ze in lijn te brengen met de transparantiewet voor de tweede pijler.
Wie bouwt aanvullend pensioen op in de horeca?
Het plan geldt voor de werknemers van werkgevers die onder PC 302 vallen en in de DmfA onder werkgeverscategorie 017 of 417 staan. De cao van 11 december 2024 somt de werknemerskengetallen op: 011, 015, 024, 484 en 495. Dat zijn de kengetallen van gewone arbeiders en bedienden. Aansluiten gebeurt automatisch op de datum waarop de werknemer aan de voorwaarden voldoet.
Drie groepen vallen erbuiten:
| Wie | Waarom |
|---|---|
| Gelegenheidswerknemers (extra's) | De cao sluit ze uitdrukkelijk uit |
| Leerlingen | Ook vanaf 1 januari van het jaar waarin ze 19 worden en onder een gewoon kengetal vallen, sluit de cao ze uit |
| Ondernemingen met een eigen plan op 22 juni 2011 | Buiten toepassing, als ze de gelijkwaardigheid uiterlijk op 1 oktober 2012 per aangetekende brief attesteerden |
Werkt u met extra's, dan betaalt u voor hen dus geen sectorpensioen. Hoe het statuut van een extra werkt, met de forfaitaire RSZ en het contingent, leest u in onze gids over de extra in de horeca. Voor flexi-jobbers en studenten kijkt u naar het kengetal waaronder u ze in de DmfA aangeeft: staat het niet in de lijst van de cao, dan bouwen ze via dit plan niets op. De regels van flexi-jobs staan in onze gids over flexi-jobs in de horeca.
Een opting-out, waarbij een werkgever het sectorplan vervangt door een eigen plan, bestaat in PC 302 niet. De cao van 2012 heeft die mogelijkheid uitdrukkelijk niet weerhouden. Een eigen groepsverzekering bovenop het sectorpensioen kan wel, maar ze vervangt niets.
Hoeveel bedraagt het aanvullend pensioen horeca?
De bijdrage geldt ongewijzigd sinds 1 januari 2020. Ze bestaat uit drie delen:
| Deel | Percentage van het referteloon | Waar het naartoe gaat |
|---|---|---|
| Pensioentoelage | 0,97% | individuele rekening bij AG Insurance |
| Solidariteitsbijdrage | 0,04% | solidariteitsfonds van de sector |
| Bijzondere bijdrage | 8,86% op de pensioentoelage | RSZ |
| Totaal dat de RSZ int | 1,10% |
De 1,10% is een afgerond cijfer. Wie het precies uitrekent, komt op 0,966% plus 8,86% daarvan, plus 0,044%: iets minder dan 1,10%. De RSZ zegt zelf dat de bijzondere bijdrage van 8,86% bij een sectorplan dat zij int, in de geïnde bijdragen zit. U berekent ze dus niet apart en geeft ze niet apart aan.
Het referteloon. De bijdrage loopt niet op het volledige RSZ-loon maar op het referteloon: het brutoloon van het kwartaal dat u in de DmfA aangeeft onder de bezoldigingscodes 01, 03, 04, 07, 14 en 15. Voor arbeiders telt dat loon aan 108%, voor bedienden aan 100%. Wat de codes inhouden:
| DmfA-code | Wat eronder valt |
|---|---|
| 01 | Alle bedragen die altijd als loon gelden, behalve wat onder een andere code staat |
| 03 | Vergoedingen bij het einde van de arbeidsovereenkomst, uitgedrukt in arbeidstijd |
| 04 | Vergoedingen bij het einde van de arbeidsovereenkomst, niet uitgedrukt in arbeidstijd |
| 07 | Enkel vertrekvakantiegeld van bedienden |
| 14 | Bijbetaling van enkel vakantiegeld bij de eindafrekening |
| 15 | Enkel vakantiegeld voor dagen die de werknemer niet kon opnemen, onder meer door ziekte |
Code 15 telt mee sinds 1 januari 2025. Een opzeggingsvergoeding (codes 03 en 04) verhoogt het referteloon dus ook. Hoe de DmfA werkt, leest u in wat is de DmfA.
Hoe de bijdrage gegroeid is
Het sectorpensioen in de horeca begon klein en werd twee keer opgetrokken:
| Vanaf | Totaal dat de RSZ int |
|---|---|
| 1ste kwartaal 2013 | 0,50% |
| 1ste kwartaal 2015 | 1% |
| 1ste kwartaal 2020 | 1,10% |
Wie al sinds 2013 in de sector werkt, heeft dus de eerste jaren aan een lager percentage opgebouwd. Dat verklaart waarom een pensioenfiche van een ervaren kok soms lager uitkomt dan een collega verwacht.
Rekenvoorbeeld: aanvullend pensioen voor een horecamedewerker
Een voltijdse arbeider in categorie V aan het startbarema verdient in 2026 minstens € 2.780,38 per maand bij 38 uur per week. De volledige tabel staat op de pagina barema PC 302.
- Brutoloon over een kwartaal: € 2.780,38 x 3 = € 8.341,14.
- Referteloon aan 108%: € 9.008,43.
- Pensioentoelage: € 9.008,43 x 0,97% = € 87,02.
- Bijzondere bijdrage: € 87,02 x 8,86% = € 7,71.
- Solidariteitsbijdrage: € 9.008,43 x 0,04% = € 3,96.
- Totaal per kwartaal: € 98,69, of € 394,76 per jaar en € 32,90 per kalendermaand.
Een bediende met hetzelfde brutoloon kost minder, want zijn referteloon telt aan 100%: € 91,39 per kwartaal, of € 365,56 per jaar. De eindejaarspremie betaalt in PC 302 het Fonds Horeca uit, niet u; in dit voorbeeld rekenen we daarom alleen met het maandloon. Hoe die premie werkt, staat in onze gids over de eindejaarspremie PC 302.
Wat bouwt de werknemer daarmee op? Over tien jaar aan hetzelfde loon is dat € 3.480,80 aan pensioentoelagen, nog zonder indexering, kosten en rendement. Het is een aanvulling, geen tweede pensioen. Wat uw medewerker netto van zijn loon overhoudt, leest u in bruto naar netto. Na de indexering van januari stijgt ook de basis; wat dat in de horeca betekent, staat in de indexering PC 302 in januari 2027.
Hoe u betaalt: via de RSZ
U stort het sectorpensioen niet zelf naar AG Insurance. De RSZ int de bijdragen per kwartaal samen met uw socialezekerheidsbijdragen en stort ze via de inrichter door aan de pensioeninstelling en het solidariteitsfonds. Uw rol is een juiste DmfA:
- Elke werknemer staat onder het juiste kengetal en uw onderneming onder categorie 017 of 417.
- Lonen staan onder de juiste bezoldigingscodes, zodat het referteloon klopt.
- Arbeiders en bedienden zijn juist ingedeeld, want dat bepaalt de 108% of de 100%.
- In- en uitdiensttredingen kloppen in de Dimona-aangifte, zodat de aansluiting op de juiste datum begint en stopt.
Een fout in de DmfA heeft hier dubbel effect: op uw RSZ-bijdragen en op het pensioen van de werknemer. Op de loonbrief ziet de werknemer niets, want er is geen persoonlijke inhouding. Een vraag over het eigen pensioen beantwoordt u dus best met een verwijzing naar mypension.be.
Rendement en verworven rechten
De pensioentoelage komt, na kosten en fiscale en parafiscale lasten, op een individuele rekening bij AG Insurance. De pensioeninstelling waarborgt een rendement. Bij uittreding, pensionering, overlijden of een overdracht vult het financieringsfonds de reserve indien nodig aan tot de wettelijke minimumrendementsgarantie. Die bedraagt in 2025 en 2026 2,50%. Daarbovenop kan AG Insurance winstdeelname toekennen.
De rechten zijn verworven:
| Werknemer | Wanneer verworven |
|---|---|
| In dienst gekomen na 31 december 2018 | Onmiddellijk, sinds 1 januari 2019 |
| Op 31 december 2018 in dienst | Vanaf 1 januari 2019, als hij dan nog in dienst was |
| Uit dienst vóór 2019 | Als hij minstens 220 dagen werkte over twaalf opeenvolgende kwartalen |
Wie geen verworven rechten had, verliest zijn reserve aan het financieringsfonds. Voor nieuwe werknemers speelt dat niet meer. Afkoop, voorschotten of een inpandgeving van de reserve zijn niet toegelaten.
Ziekte, faillissement en overlijden: het solidariteitsluik
Met de 0,04% financiert de sector een solidariteitsfonds. Volgens het reglement moet die bijdrage minstens 4,40% van de pensioentoelage zijn. Het fonds betaalt drie prestaties:
| Situatie | Solidariteitsprestatie |
|---|---|
| Overlijden tijdens de loopbaan | € 1.250 bruto aan de begunstigden, ongeacht het arbeidsregime |
| Arbeidsongeschiktheid van minstens 200 dagen na het gewaarborgd loon, over vijf opeenvolgende kwartalen | Eenmalig € 150 bruto op de pensioenrekening, een keer per loopbaan |
| Faillissement van de werkgever | Ontbrekende pensioentoelagen tot hoogstens 1 maand na de faillietverklaring |
Arbeidsongeschiktheid omvat ziekte en ongeval van gemeen recht, zwangerschapsverlof, arbeidsongeval en beroepsziekte. De werknemer hoeft voor de prestatie bij ziekte en faillissement niets aan te vragen. Voor de prestatie bij overlijden hebben de begunstigden drie jaar. Hoe het gewaarborgd loon bij ziekte loopt, leest u in werknemer ziek. Voor tijdelijke werkloosheid voorziet het horecaplan geen aparte prestatie; de regels van die werkloosheid staan in onze gids over tijdelijke werkloosheid.
Sinds 2025 rekent het plan bij pensionering en overlijden met een gemiddelde. Voor het kwartaal van pensionering of overlijden en de twee kwartalen ervoor geldt het gemiddelde referteloon van vier vaste refertekwartalen daarvoor, aangepast aan index en baremaverhogingen. Een lange ziekte vlak voor het pensioen drukt de laatste stortingen zo niet meer.
Uitdiensttreding en uitbetaling van het aanvullend pensioen horeca
Verlaat een werknemer uw zaak, dan stopt zijn opbouw niet automatisch. Begint hij binnen 2 kwartalen bij een andere werkgever in PC 302, dan loopt zijn plan gewoon door. Pas als hij niet terugkeert, spreekt het reglement van uittreding en krijgt hij een keuze:
- De reserve laten staan bij AG Insurance, uitbetaald bij pensioen of overlijden.
- De reserve overdragen naar de pensioeninstelling van een nieuwe werkgever die hem aansluit.
- De reserve overdragen naar een andere pensioeninstelling die winst verdeelt onder de aangeslotenen.
Ook een reserve van € 150 of minder mag hij overdragen. Kiest hij niet binnen 30 dagen na het bericht van AG Insurance, dan blijft de reserve staan.
Uitbetaald wordt op de pensioenleeftijd van het plan. Sinds 1 januari 2025 is dat de eerste dag van de maand na de maand waarin de werknemer de wettelijke pensioenleeftijd bereikt, en alleen als hij zijn wettelijk pensioen ook echt opneemt. Vroeger was dat 65 jaar. Vervroegd kan vanaf 60 jaar, als hij niet meer in de sector werkt en vervroegd met pensioen gaat. Blijft hij na de pensioenleeftijd werken zonder pensioen, dan loopt de bijdrage door. De uitkering is een kapitaal, op vraag een lijfrente. Zijn stand ziet de werknemer op mypension.be.
Voor u telt een correcte uitdiensttreding met de juiste sociale documenten, zoals het C4-document. Bij ontslag loopt de bijdrage door op het loon tijdens de opzegtermijn, en een opzeggingsvergoeding zit in het referteloon.
Aanvullend pensioen horeca naast andere sectorplannen
Wie de horeca naast andere sectoren legt, ziet grote verschillen in percentage, basis en wie onder het plan valt. Ter vergelijking:
| Horeca, PC 302 | Voeding, PC 118 | Metaal, PC 111 | |
|---|---|---|---|
| Wie | arbeiders en bedienden | arbeiders | arbeiders |
| Bijdrage | 1,10% van het referteloon, alles inbegrepen | 1,52% plus 8,86% op het pensioendeel | 2,39% of 2,19% plus 8,86% op het pensioendeel |
| Basis | loon aan 108% of 100% | loon aan 108% | brutoloon aan 100% |
| Eigen plan in de plaats | niet mogelijk | opting-out bestond | geen nieuwe vrijstellingen sinds 2018 |
De horeca heeft dus een van de lagere sectorbijdragen, maar ze geldt voor arbeiders en bedienden samen. De andere plannen staan in onze gidsen over het aanvullend pensioen PC 118 en het aanvullend pensioen PC 111. Voor bedienden in PC 200 bestaat geen algemeen sectorplan, alleen plannen per subsector; dat leest u in het sectoraal pensioenplan PC 200.
Aanvullend pensioen horeca in 2026 en 2027
De bijdrage van 1,10% geldt onveranderd in 2026. De cao's van december 2024 pasten het referteloon, de werknemersgroepen en de reglementen aan, maar niet het percentage.
Fouten bij het aanvullend pensioen horeca
- Extra's meetellen. Gelegenheidswerknemers vallen erbuiten, maar dan moeten ze wel als extra aangegeven zijn.
- Een arbeider als bediende aangeven. Dat verandert zijn referteloon van 108% naar 100%, en meestal ook andere bijdragen.
- De bijzondere bijdrage er nog eens bijtellen. Ze zit al in de 1,10% die de RSZ int.
- Een eigen groepsverzekering als vervanging zien. Opting-out bestaat niet in PC 302.
- Een oude vrijstelling aannemen zonder attest. Alleen ondernemingen met een eigen plan op 22 juni 2011 en een tijdig attest vallen buiten toepassing.
- Een opzeggingsvergoeding vergeten in de basis. Ze telt mee via de codes 03 en 04.
Wat u nu controleert
- Staan al uw werknemers onder PC 302 en het juiste kengetal in de DmfA?
- Zijn uw arbeiders en bedienden juist ingedeeld?
- Geeft u extra's ook echt als gelegenheidswerknemer aan?
- Zit de sectorbijdrage van 1,10% in uw loonkostberekening per medewerker?
- Weten nieuwe medewerkers dat ze bij AG Insurance opbouwen en waar ze hun stand zien?
- Hebt u een oude vrijstelling, ligt het attest van 2012 dan nog in uw dossier?
Wat Business Centrum hierin voor u doet
Business Centrum verwerkt de lonen van restaurants, hotels en cafés samen met Acerta, met een vast aanspreekpunt dat uw extra's, flexi-jobbers en vaste ploeg kent. We zetten elke medewerker onder het juiste statuut en kengetal, verwerken de DmfA in uw loonadministratie en tonen u wat het sectorpensioen per medewerker kost. Lees hoe we payroll in de horeca aanpakken, wat we doen voor de horecasector, of laat u terugbellen.