Een eindejaarspremie berekent u volgens de cao van het paritair comité van uw werknemer, niet volgens een algemene wet. Een bediende in PC 200 krijgt 100% van zijn maandloon. In het wegvervoer betaalt het sociaal fonds 5% van het aangegeven loon. Wie niet het hele jaar werkte, krijgt een deel pro rata.
Eindejaarspremie berekenen: welke regel geldt voor uw werknemers?
Geen enkele wet verplicht elke werkgever om een eindejaarspremie te betalen. De plicht komt uit een sectorale cao, een ondernemingscao, de arbeidsovereenkomst of een vast gebruik in uw bedrijf. De berekening begint dus altijd bij de vraag onder welk paritair comité de werknemer valt. Twijfelt u, lees dan eerst hoe u het juiste paritair comité bepaalt.
In de sectoren van onze klanten zien we drie systemen:
- U betaalt zelf. De premie zit in de loonberekening van december, met RSZ en bedrijfsvoorheffing. Zo werkt het voor bedienden in PC 200 en voor arbeiders in de handel in voedingswaren (PC 119).
- Een fonds betaalt met uw voorschotten. In de horeca stort u elke maand een voorschot aan het Waarborg en Sociaal Fonds Horeca, dat de premie in januari uitbetaalt.
- Een fonds betaalt uit de sectorbijdragen. In het wegvervoer (PC 140.03) betaalt het Sociaal Fonds Transport en Logistiek (SFTL). In de bouw (PC 124) krijgen arbeiders geen eindejaarspremie maar getrouwheidszegels.
| Paritair comité | Wie betaalt | Bedrag voor een volledig jaar | Voorwaarde | Uitbetaling |
|---|---|---|---|---|
| 200 bedienden | werkgever | 100% van het maandloon | 6 maanden anciënniteit | uiterlijk in december |
| 140.03 wegvervoer, arbeiders | SFTL | 5% van het aangegeven brutoloon | minstens € 2.500 aangegeven loon | vanaf 20 december 2026 |
| 124 bouw, arbeiders | Fonds voor Bestaanszekerheid | 9% van het brutoloon aan 100% | loon aangegeven in het dienstjaar | vanaf 26 oktober 2026 |
| 302 horeca | Fonds Horeca | 164,67 x het uurloon (38 uur) | 2 maanden ononderbroken | uiterlijk 31 januari 2027 |
| 119 voedingshandel, arbeiders | werkgever | 164,66 x het uurloon van december | 3 maanden dienst | tweede helft van december |
Een gunstiger regeling in uw onderneming blijft altijd gelden. Wat u ooit schriftelijk of jarenlang vast toekende, kunt u niet eenzijdig terugschroeven.
In PC 200 krijgen bedienden een maandloon als eindejaarspremie
De cao van PC 200 geeft de bediende een jaarlijkse premie gelijk aan zijn maandloon. U betaalt ze uiterlijk in december of bij de neerlegging van de jaarrekening, tenzij een akkoord in uw onderneming een ander moment vastlegt. Drie voorwaarden:
- de bediende is in dienst op het moment van betaling, behalve in de gevallen van vertrek hieronder;
- hij heeft op dat moment minstens 6 maanden anciënniteit; een voorafgaande periode als uitzendkracht in een gelijkaardige functie telt mee;
- wie na 1 januari in dienst kwam, krijgt een premie in verhouding tot het aantal maanden prestaties.
Voor een deeltijdse bediende is het maandloon zijn deeltijdse loon, zodat de premie vanzelf meeschaalt. Een handelsvertegenwoordiger met een veranderlijk loon krijgt het maandgemiddelde van de laatste twaalf maanden, begrensd op het hoogste bedrag van categorie 4 van de schaal.
Rekenvoorbeeld. Een bediende verdient € 2.600 bruto per maand en begon op 1 maart 2026. In december heeft hij meer dan zes maanden anciënniteit. Hij werkte tien maanden van het jaar: 2.600 x 10/12 = € 2.166,67 bruto. Was hij pas op 1 augustus begonnen, dan haalt hij in december de 6 maanden niet en is de sectorcao niet van toepassing.
De barema's waarop u het maandloon toetst, vindt u in onze gids over paritair comité 200.
Eindejaarspremie voor arbeiders in transport, bouw, horeca en groothandel
Wegvervoer (PC 140.03): het SFTL betaalt
Voor chauffeurs en ander personeel in 140.03 betaalt het Sociaal Fonds Transport en Logistiek de premie, niet u. Ze bedraagt 5% van het volledige brutoloon dat u in de referteperiode aan de RSZ aangaf. Voor de premie van 2026 loopt die periode van 1 juli 2025 tot 30 juni 2026. De arbeider moet minstens € 2.500 brutoloon aangegeven hebben. Het fonds betaalt vanaf 20 december 2026 rechtstreeks op zijn rekening en houdt zelf RSZ en 23,22% bedrijfsvoorheffing in.
Hebt u voor een chauffeur in die periode € 31.000 brutoloon aangegeven, dan krijgt hij 31.000 x 5% = € 1.550 bruto van het fonds. Een lange ziekte drukt de premie vanzelf, omdat het fonds alleen rekent op het loon dat u aangaf. Meer over de lonen en vergoedingen in de sector leest u in onze gids over paritair comité 140.
Bouw (PC 124): getrouwheidszegels in plaats van een eindejaarspremie
Bouwarbeiders krijgen getrouwheidszegels ter waarde van 9% van hun brutoloon aan 100%. U betaalt daarvoor elk kwartaal via de DmfA een bijdrage van 9,12%, inclusief beheerskosten. Het dienstjaar loopt van 1 juli 2025 tot 30 juni 2026. De arbeider krijgt zijn document uiterlijk eind oktober en wordt betaald vanaf 26 oktober 2026.
Een arbeider met € 40.000 brutoloon in het dienstjaar krijgt zegels voor € 3.600. U betaalde daarvoor 40.000 x 9,12% = € 3.648 aan bijdragen, gespreid over vier kwartalen. Het overzicht van alle bouwfondsen staat in onze gids over paritair comité 124.
Horeca (PC 302): het Fonds Horeca betaalt met uw voorschotten
In de horeca bedraagt de premie maximaal 4,33 weken loon, in een 38-urenweek 164,67 keer het uurloon van december. Recht heeft wie in het kalenderjaar minstens 2 maanden ononderbroken in dienst is. Per schijf van 21,67 dagen effectieve of gelijkgestelde aanwezigheid krijgt de werknemer een twaalfde, in een vijfdagenweek.
U stort elke maand een voorschot van 12% op de brutoloonmassa van de vorige maand, voor arbeiders op 108%. Uiterlijk op 10 januari 2027 geeft u per werknemer de brutopremie aan, en het fonds betaalt de nettopremie uiterlijk op 31 januari 2027.
Rekenvoorbeeld. Een kelner restaurant in categorie V zonder functiejaren verdient € 16,88 per uur. Zijn maximum is 164,67 x 16,8849 = € 2.780,44. Hij begon op 1 maart en heeft tien volle schijven aanwezigheid: 2.780,44 x 10/12 = € 2.317,03 bruto. De volledige horecaregels staan in onze gids over paritair comité 302.
Handel in voedingswaren (PC 119): u betaalt zelf
In PC 119 betaalt de werkgever de premie zelf: 164,66 keer het uurloon van december, na minstens 3 maanden dienst, in verhouding tot de gewerkte en gelijkgestelde dagen. Een orderpicker in categorie 2 met vijf jaar dienst, in een onderneming van 10 tot 49 werknemers, verdient € 16,19 per uur. Zijn premie voor een volledig jaar is 164,66 x 16,19 = € 2.665,85 bruto. Omdat hij arbeider is, rekent de RSZ op 108%: hij betaalt 2.665,85 x 1,08 x 13,07% = € 376,30 RSZ. Meer in onze gids over paritair comité 119.
Andere comités
| Comité | Regel |
|---|---|
| 111 metaal, arbeiders | volgens de provinciale cao, betaald door de werkgever: 164,67 uur loon bij 38 uur per week in Oost- en West-Vlaanderen, minstens 165 uur in Antwerpen en Limburg |
| 121 schoonmaak | 9% van het brutoloon, via het sociaal fonds |
| 314 kappers en schoonheidszorg | 9,50% van het brutoloon, via het fonds |
De details per sector staan in onze gidsen over PC 111, PC 121 en PC 314.
Eindejaarspremie en gelijkgestelde dagen: welke afwezigheden tellen?
Een afwezigheid verlaagt de premie alleen als de cao ze niet gelijkstelt met gewerkte dagen. De lijst verschilt per sector.
| PC 200 bedienden | PC 302 horeca | |
|---|---|---|
| Ziekte of ongeval | 60 dagen per jaar | 7 kalenderdagen per jaar met attest |
| Lange ziekte | boven de 60 dagen niet | vanaf zes maanden ononderbroken: maximaal 6 maanden, aan 50% |
| Tijdelijke werkloosheid | 5 dagen per jaar | volledig |
| Arbeidsongeval, beroepsziekte | volledig | de eerste twaalf maanden gedeeltelijke ongeschiktheid na een algehele ongeschiktheid, bij minstens 66% ongeschiktheid |
| Vakantie, feestdagen, klein verlet, educatief verlof | volledig | volledig |
| Bevallingsrust | volledig | volledig |
In PC 200 gelden de nieuwe gelijkstellingen voor tijdelijke werkloosheid sinds 1 januari 2026. Een bediende die in 2026 negentig dagen ziek was, heeft zestig gelijkgestelde dagen. U mag de premie verminderen voor de dertig dagen daarboven. Rekent u in kalenderdagen, dan is dat 2.600 x 30/365 = € 213,70, en een premie van € 2.386,30.
In transport en bouw volgt de premie het aangegeven loon. Daar is de vraag niet welke dag gelijkgesteld is, maar of u het juiste loon en de juiste prestaties in de DmfA zette.
Eindejaarspremie bij ontslag: wie krijgt een deel?
Bij een vertrek in de loop van het jaar betaalt u de premie pro rata in de eindafrekening, als de cao dat voorziet. De regels voor PC 200:
| Situatie | Recht op een premie pro rata |
|---|---|
| Ontslag door de werkgever, behalve dringende reden | ja, vanaf 6 maanden anciënniteit |
| Pensioen, SWT, medische overmacht | ja, vanaf 6 maanden anciënniteit |
| Eigen ontslag of onderling akkoord | ja, vanaf 3 jaar anciënniteit (sinds 2026) |
| Einde van een contract van bepaalde duur van minstens 6 maanden | ja |
| Ontslag om dringende reden | nee |
Een bediende van € 2.600 die u ontslaat en die na twee jaar dienst op 30 september uit dienst gaat, krijgt 2.600 x 9/12 = € 1.950 bruto. Neemt hij met dezelfde anciënniteit zelf ontslag, dan heeft hij volgens de sectorcao geen recht. Met vier jaar anciënniteit wel: ook dan € 1.950.
De premie hoort samen met het vertrekvakantiegeld in de eindafrekening en op de sociale documenten bij het ontslag.
Hoeveel houdt uw werknemer netto over van de eindejaarspremie?
Op een premie die u zelf betaalt, houdt u twee dingen in:
- RSZ: 13,07%, voor arbeiders op 108% van de premie. Tot het bedrag van het refertemaandloon telt de premie niet mee voor de werkbonus: de werkbonus van die maand blijft die van het gewone loon, hij daalt niet en stijgt niet.
- Bedrijfsvoorheffing: een vast percentage volgens de schaal voor exceptionele vergoedingen. Het percentage hangt af van het normale jaarloon van de werknemer. Tot € 10.675 is het nul, boven € 59.900 bedraagt het 53,50%.
Rekenvoorbeeld. De bediende van € 2.600 krijgt in december een volledige premie. Hij heeft geen kinderen ten laste en zijn normale jaarloon ligt tussen € 26.340 en € 31.830, dus het tarief is 40,38%.
| Bedrag | |
|---|---|
| Brutopremie | € 2.600,00 |
| RSZ 13,07% | - € 339,82 |
| Belastbaar | € 2.260,18 |
| Bedrijfsvoorheffing 40,38% | - € 912,66 |
| Netto | € 1.347,52 |
Van de bruto premie blijft netto ongeveer de helft over. Dat verrast werknemers elk jaar, dus leg het vooraf uit. Betaalt een fonds de premie, dan houdt dat fonds 23,22% voorheffing in, zonder vermindering voor kinderen ten laste. In de personenbelasting wordt het verschil later verrekend.
Bij lage lonen speelt de premie ook mee voor het minimumloon: een eindejaarspremie telt mee voor het GGMMI van de periode die ze dekt, met een afrekening op het moment van betaling. Hoe dat werkt, leest u in ons stuk over het GGMMI in 2026.
Wat kost een eindejaarspremie u als werkgever?
Bovenop de brutopremie betaalt u werkgeversbijdragen. De basisbijdrage voor de meeste bedienden en arbeiders in de privésector is 25%, inclusief loonmatiging. Voor de bediende van het voorbeeld:
- brutopremie: € 2.600
- werkgeversbijdragen 25%: € 650
- totale kost: € 3.250
Voor een arbeider rekent de RSZ op 108% van de premie, dus de kost ligt hoger. Uw werkelijke percentage hangt af van uw sectorbijdragen en van de structurele vermindering voor lage lonen.
Fouten die we bij werkgevers zien
- Ziekte te snel aftrekken. In PC 200 tellen de eerste zestig dagen ziekte per jaar als gewerkt. Wie elke ziektedag aftrekt, betaalt te weinig en riskeert een naheffing.
- Twee keer betalen in transport. Een eigen premie bovenop die van het SFTL, zonder aftrek, kost u het volle bedrag plus bijdragen.
- De vertrekker vergeten. Een ontslagen bediende met zes maanden anciënniteit heeft recht op zijn deel. Vergeet u het in de eindafrekening, dan volgt een correctie van de sociale documenten.
- Het verkeerde loon nemen. In PC 119 en de horeca telt het uurloon van december, of het loon op het moment van vertrek. Niet het gemiddelde van het jaar.
- Geen voorschotten in de horeca. Wie de maandelijkse voorschotten niet stort, krijgt verwijlinteresten en een procedure van het fonds.
Wat Business Centrum hierin voor u doet
Business Centrum berekent de eindejaarspremie per werknemer volgens de cao van uw sector, samen met Acerta, als onderdeel van uw loonadministratie. We houden de gelijkgestelde dagen bij, nemen de premie op in de eindafrekening bij een vertrek en sturen u in het najaar een raming van de totale kost, zodat december geen verrassing wordt.